Brinkley zag geitentestikels als een probaat middel tegen impotentie. 42 mannen stierven door zijn dubieuze behandeling.

© Corbis/Polfoto & Sydney B. Flower

De 5 meest meedogenloze kwakzalvers

Hoewel ze niet waren opgeleid tot arts, beweerden talloze kwakzalvers dat ze elke kwaal konden genezen – van suikerziekte tot impotentie. Vaak had de ‘behandeling’ echter de dood tot gevolg. HISTORIA zet de vijf grootste kwakzalvers op een rij.

9 maart 2018 door Bine Iversen

1. John R. Brinkley gaf mannen geitenlust

De kwakzalver John R. Brinkley (1885-1942) had gezien dat geitenbokken seksueel erg actief waren. 

En toen een van zijn patiënten met impotentieproblemen bij hem kwam, kreeg hij een idee. De seksuele drift van de geit moest overdraagbaar zijn op de mens, dacht Brinkley. 

En daarom bracht hij de testikels van een bok operatief aan in het scrotum van de man.

De ingreep leek geslaagd, en Brinkleys kliniek in Kansas was in één klap populair. Niet in het minst doordat er werd gefluisterd dat de patiënt meteen na de operatie zijn vrouw zwanger had gemaakt.

De operatie kostte 750 dollar – omgerekend naar nu ruim 6700 euro. Brinkley liep al snel binnen. De inkomsten investeerde hij onder andere in een reclamecampagne, die nog meer patiënten naar zijn kliniek lokte.

Maar toen druppelden de eerste klachten binnen. De behandelde patiënten kregen infecties en pijnklachten, en een aantal overleed zelfs. Brinkley werd ten minste 12 keer aangeklaagd wegens dood door schuld.

Ook de artsenbond van de VS begon Brinkley in de gaten te krijgen. Toen hij een kliniek in Californië wilde openen, stak de bond hier een stokje voor: het bleek dat Brinkley het diploma van zijn studie geneeskunde had vervalst.

In plaats daarvan breidde Brinkley zijn kliniek in Kansas uit met een radiostation, dat met muziek en reclame voor zijn transplantaties een groot nieuw publiek aanboorde. 

Het economische succes maakte Brinkley tot zo’n belangrijke machtsfactor in Kansas, dat de gouverneur weigerde om hem uit te leveren toen een aanklager uit Californië de charlatan wilde vervolgen voor kwakzalverij.

Maar uiteindelijk kon macht Brinkley niet redden. Na 42 verdachte sterfgevallen zette de gezondheidszorginspectie hem eindelijk uit zijn ambt. 

De daarop volgende rechtszaken ruïneerden Brinkley. In 1942 stierf hij als een arm man.

Sterk/zwak 

  • Hoewel Brinkleys diploma vervalst was, was hij niet geheel onbekwaam. Tijdens de uitbraak van de Spaanse griep in 1918 genas hij een groot aantal patiënten.
  • Hij was een politiek dier en was bijna gouverneur van Kansas geworden. Een groot deel van zijn stemmen werd echter ongeldig verklaard.
  • Door de slechte hygiëne in zijn kliniek werden veel patiënten doodziek.
  • Hij was een blaaskaak en trok daardoor steeds de aandacht van critici.
  • Hij kon niet omgaan met kritiek en reageerde er vaak kinderachtig op.

Het radioactieve medicijn was volgens uitvinder Bailey een wondermiddel.

© Oak Ridge Associated Universities

2. William J.A. Bailey gaf zijn patiënten radioactief water

William J.A. Baileys carrière was geheel gebaseerd op een leugen: hij beweerde dat hij als arts aan de Harvard University was afgestudeerd, maar was in feite al vrij snel gestopt.

In plaats daarvan stortte hij zich op de productie van zeer twijfelachtige medicijnen, waarvan Radithor het meest spectaculair was. 

Het bestond uit gedestilleerd water met een vleugje van de radioactieve stof radium. Bailey promootte het drankje als ‘eeuwige zon’.

Volgens Bailey (1884-1949) was het onder meer goed tegen hoofdpijn en suikerziekte. 

In werkelijkheid was Radithor giftig, ten minste één patiënt overleed eraan. Daarop werd het radioactieve medicijn door de autoriteiten verboden.

Sterk/zwak

  • Bailey was een succesvol zakenman en stierf rijk.
  • De kwakzalver vestigde meer dan eens de aandacht van de autoriteiten op zich.

3. John Taylor kon de gedachten van zijn patiënten lezen

John TayIor (1703-1772) begon als een veelbelovend oogchirurg, maar werd steeds slordiger en stak vooral tijd in zelfpromotie. 

Volgens Taylor zelf was hij de oogarts van de Britse koning George II en de paus. Maar eigenlijk bracht hij zijn tijd door met achter de vrouwen aan zitten en van stad naar stad reizen om dubieuze operaties uit te voeren. 

Volgens sommige bronnen was het zijn schuld dat de componist Georg Friedrich Händel blind werd.

Taylor publiceerde ook boeken en pamfletten waarin hij beweerde dat hij door mensen in de ogen te kijken hun gedachten kon lezen.

Sterk/zwak

  • Zijn gevaarlijke operaties leverden wel nieuwe kennis op.
  • Taylors snoeverij maakte hem vaak tot mikpunt van spot.

De Zwitserse kunstenaar Albert Anker maakte in 1879 het schilderij Der Quacksalber.

© Albert Anker, Wikipedia

4.Peter op de Beeck liet een onschuldige vrouw verbranden

Peter op de Beeck (1733-1824) noemde zich arts en apotheker. Dat hij geen van beide was, ontdekten zijn patiënten pas nadat ze vorstelijke bedragen hadden betaald. 

Hij beschuldigde in 1793 een vrouw van bezetenheid, waarna zij levend verbrand werd.

Sterk/zwak

  • Wist als geen ander hoe hij misbruik kon maken van onwetendheid en bijgeloof.
  • Lag in de clinch met de Vlaamse machthebbers.

5. Albert Abrams Stelde diagnosen op basis van handschrift 

Albert Abrams (1863-1924) was daadwerkelijk arts, wat zijn ideeën een zekere
geloofwaardigheid gaf – ook de extreme. 

Zo vond hij een machine uit die op basis van iemands handschrift een diagnose stelde. De ziekte was vervolgens te genezen met een ander apparaat van Abrams eigen makelij.

Sterk/zwak

  • Abrams had veel invloedrijke aanhangers.
  • Hij dacht dat belangrijke vaccins de oorzaak waren van syfilis en tuberculose.

Abrams bouwde diverse bizarre machines.

© McGill University

Bekijk ook ...