Nazi’s

Waar lag het eerste concentratiekamp?

In het voorjaar van 1933 begonnen de nazi’s hun tegenstanders te arresteren. Maar al gauw waren alle gevangenissen vol en hadden de nazi’s meer cellen nodig.

In het voorjaar van 1933 begonnen de nazi’s hun tegenstanders te arresteren. Maar al gauw waren alle gevangenissen vol en hadden de nazi’s meer cellen nodig.

USHMM

Op 30 januari 1933 werd Adolf Hitler benoemd tot rijkskanselier van Duitsland. Direct daarna begonnen Hitlers handlangers zijn politieke tegenstanders uit de weg te ruimen.

Zeker na de grote brand in het Rijksdaggebouw in Berlijn namen de arrestaties toe. Vooral communisten moesten het ontgelden, want zij werden door Hitler beschuldigd voor de brand.

Duizenden communisten werden gearresteerd, en al gauw waren de gevangenissen overvol.

Nazi’s

Na de machtswisseling in 1933 begonnen de nazi’s hun politieke tegenstanders te arresteren.

© USHMM

In Thüringen veranderden de nazi’s daarom een militaire school in het dorp Nohra in een interneringskamp voor communisten.

Op 3 maart 1933 werd de school officieel in gebruik genomen als het eerste concentratiekamp van Hitler. In de praktijk werd een van de gebouwen gebruikt om 250 gevangenen onder zeer onmenselijke omstandigheden te herbergen.

De gevangenen werden bewaakt door politieagenten en leerlingen en moesten op de met stro bezaaide vloeren wachten totdat ze werden opgehaald voor ondervraging.

Scholen en fabrieken werden concentratiekampen

In de jaren daarna werden zo’n 70 andere concentratiekampen geopend rondom nazi-Duitsland. De eerste kampen waren klein en werden noodgedwongen opgericht in leegstaande fabrieken en scholen door de NSDAP en de politie. Duizenden politieke gevangenen moesten per direct ondergebracht worden.

Na de sluiting van de eerste concentratiekampen begonnen de nazi’s vanaf 1936 aan nieuwe kampen. Deze kampen waren groter, centraal bestuurd en bedoeld om van de bevolkingsgroepen die de nazi’s als onmenselijk beschouwden af te komen.

Auschwitz
© USHMM

Auschwitz-Birkenau

Locatie: Oświęcim, Polen
Gebouwd: 1940-1944
Aantal doden: 1.100.000

In het grootste en beruchtste concentratiekamp, Auschwitz-Birkenau, werden meer dan een miljoen mensen vergast en verbrand in grote crematoria. In de periode van 1942 tot 1944 werden per dag tot 9000 mensen vermoord, terwijl de SS-arts Josef Mengele ook nog eens gruwelijke experimenten uitvoerde op de gevangenen.

Treblinka
© Institute of National Remenbrance

Treblinka

Locatie: Treblinka, Polen
Gebouwd: 1942
Aantal doden: 700.000-900.000

Dit vernietigingskamp stond bekend om zijn effectiviteit. Zo konden er elke dag 15.000 gevangenen worden vermoord in de 13 gaskamers. Het kamp was oorspronkelijk bedoeld voor de joodse bevolking van Warschau, maar door de effectiviteit van Treblinka werden er ook gevangenen uit onder meer Duitsland, Tsjecho-Slowakije, Nederland, Frankrijk en Griekenland naartoe gebracht.

Belzec
© USHMM

Belzec

Locatie: Bełżec, Polen
Gebouwd: 1941-1942
Aantal doden: 434.508-600.000

Bełżec was een van de eerste vernietigingskampen om Poolse joden te vermoorden. Vanaf maart 1942 werden joden uit heel Polen naar dit doodskamp gebracht, waar ze in zes gaskamers werden vergast. Hier werden ze vermoord met koolmonoxide uit een benzinemotor. De overleden gevangenen werden naar massagraven gesleept en verbrand.

De oplossing was echter maar tijdelijk. Al na een paar maanden sloot het kamp in Nohra weer, en de gevangenen gingen naar een echte gevangenis.

In de loop van 1933 werden veel andere tijdelijke concentratiekampen ook gesloten. De nazi’s waren er echter nog niet klaar mee, en tijdens de Tweede Wereldoorlog zorgden de latere kampen in Het Derde Rijk voor dwangarbeid, pijnlijk lijden en de dood tijdens de Holocaust.