Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Renia Spiegel

De Pools-joodse Renia Spiegel schreef een dagboek van meer dan 700 pagina’s vanaf haar 15e, in 1939, tot ze in 1942 door de Duitsers werd doodgeschoten.

© Bellak Family Archives
Oorlog - Tweede Wereldoorlog

70 jaar verstopt: Holocaustdagboek van joods meisje is uitgegeven

Een uniek dagboek over het leven in een joods getto in Polen is voor het eerst in het Nederlands verschenen. Het werd geschreven door het Pools-joodse meisje Renia Spiegel, dat in 1942 doodgeschoten werd door Duitse soldaten.

‘Lieve God, ik wil leven. Ik heb zo weinig van het leven gezien. Ik wil niet dood.’

Dat schreef de 17-jarige Renia Spiegel op 7 juni 1942 in haar dagboek, slechts twee maanden voor haar dood. De verhalen van het Pools-joodse meisje over het dagelijks leven tijdens de Tweede Wereldoorlog lagen 70 jaar in een bankkluisje, en nu zijn ze voor het eerst in het Nederlands uitgegeven.

De Poolse Anne Frank

Renia, wier tragische dagboek wel wordt vergeleken met dat van Anne Frank, woonde in het Poolse Przemysl toen de Duitse bezetter in 1942 de joodse bevolking opsloot in een getto. Toen had Renia al drie jaar lang een dagboek bijgehouden.

Ze vertelde over van alles – van haar eerste verliefdheid tot de Duitse bombardementen, maar vooral over de werkelijkheid van het getto.

In 1942 wist Renia uit het getto te ontsnappen, maar in juli dat jaar werden zij en een aantal andere joden door Duitse soldaten ontdekt op een zolder en doodgeschoten.

Alleen Renia’s zus en moeder overleefden de oorlog. Dit is Renia (r) met haar beste vriendin in 1938.

© Bellak Family Archive

Vriendje redde dagboek

Op dat moment had ze meer dan 700 pagina's volgeschreven. Haar vriendje, Zygmunt Schwarzer, die ze een paar maanden eerder voor het eerst had gekust, verstopte haar dagboek voordat hij zelf naar het vernietigingskamp Auschwitz werd afgevoerd.

Wonder boven wonder overleefde Zygmunt de oorlog, en later stuurde hij het dagboek naar Renia’s moeder en zus, haar enige gezinsleden die nog in leven waren

Zij bewaarden het in een bankkluis, waar het bleef liggen tot Renia’s nichtje het vond. In 2016 verscheen het dagboek in het Pools, en deze maand is het voor het eerst in het Nederlands gepubliceerd als Het dagboek van Renia Spiegel.

Lees ook:

Anne Frank
Tweede Wereldoorlog

Anne Frank vertelde haar dagboek alles

12 minuten
Tweede Wereldoorlog

Verborgen tekst in dagboek Anne Frank komt aan het licht

3 minuten
Tweede Wereldoorlog

Sieraad als dat van Anne Frank in kamp gevonden

3 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg