Al sinds het tijdperk van de stomme film houden seriemoordenaars de kijkers uit hun slaap.

© Giphy & Shutterstock

De 5 griezeligste seriemoordenaars in film en tv – feit of fictie?

De zieke geest van de seriemoordenaar fascineert ons al eeuwen en is regelmatig het onderwerp van films en tv-series. Maar zijn de versies die regisseurs van deze meedogenloze misdadigers neerzetten wel waarheidsgetrouw? HISTORIA zet vijf bekende seriemoordenaars uit film en tv op een rijtje en helpt je feit van fictie te onderscheiden.

6 maart 2019 door Bue Kindtler-Nielsen

Wat is feit en wat is fictie? De redactie van HISTORIA nam vijf beruchte seriemoordenaars onder de loep en bekeek hoe ze in film of tv werden geportretteerd. Is het pure fantasie, of zijn de echte seriemoordenaars nog bloeddorstiger dan de Hollywood-versies? 

We geven ze een score van 1 tot 10 bloeddruppels. Ben jij het eens met ons oordeel? 

Mindhunter – Edmund Kemper

Politiefoto van Edmund Kemper uit 1973 (links) en Cameron Britton als de seriemoordenaar in de tv-serie Mindhunter (rechts). Britton werd genomineerd voor een Emmy voor deze rol. 

© Santa Cruz County Sheriff's Office/Wikipedia

Edmund Kemper schoot op zijn 15e zijn beide grootouders dood en bracht begin jaren 1970 nog acht mensen om het leven. 

De seksueel gefrustreerde Kemper had zijn hele leven van zijn moeder te horen gekregen dat er nooit een meisje van hem zou houden. Hij vond een uitlaatklep voor zijn frustratie door jonge vrouwen zijn auto in te lokken, hen te vermoorden en seks te hebben met hun lijk. Uiteindelijk vermoordde hij zijn eigen moeder op beestachtige wijze en begroef hij haar in de achtertuin. 

Dankzij zijn hoge intelligentie en vriendschap met plaatselijke agenten wist Kemper de politie op afstand te houden, maar na de moord op zijn moeder verlangde hij er zo naar om opgepakt te worden dat hij de politie belde en zijn misdaden bekende. 

Eerst werd hij in zijn gezicht uitgelachen door een agent, maar hij overtuigde de autoriteiten ervan dat zijn verhaal waar was door te vertellen waar hij zijn slachtoffers begraven had. Edmund Kemper kreeg acht maal levenslang en zit nog in de gevangenis. 

Serie vs. werkelijkheid

In de Netflix-serie Mindhunter volgen we twee FBI-agenten die de psyche van de ergste seriemoordenaars van de VS door middel van interviews proberen te doorgronden. De serie is gebaseerd op het werk van de FBI-agent John E. Douglas, die in de jaren 1970 en 1980 verschillende typen seriemoordenaars aanwees. 

Douglas sprak in die tijd vaak met Kemper, en het inzicht in diens gedachten en methoden was doorslaggevend voor het begrip van seriemoordenaars.

In de serie maken we kennis met Kemper wanneer die al jaren in de cel zit en zien we hem geen moorden plegen. Maar de koude rillingen lopen je over de rug als je de reusachtige seriemoordenaar hoort vertellen over zijn daden. 

Het uiterlijk en het karakter van Kemper in de serie liggen dicht bij de werkelijkheid. Grote delen van de dialoog komen zelfs rechtstreeks uit interviews met de echte seriemoordenaar. Alleen aan het eind wordt er iets vrijer met de waarheid omgesprongen. 

HISTORIA’s OORDEEL: 9/10 bloeddruppels

Monster - Aileen Wuornos

Aileen Wuornos tijdens het proces tegen haar in 1992 (links) en Charlize Theron als Wuornos (rechts). Theron won een Oscar voor deze rol.

© Wikipedia & IMDB

Aileen Wuornos bracht in 1989 en 1990 zeven mannen om het leven terwijl ze in Florida als prostituee werkte. Volgens haar verklaring hadden alle mannen geprobeerd haar te verkrachten en had ze hen uit zelfverdediging gedood, maar het feit dat de mannen meermaals van dichtbij door het hoofd waren geschoten sprak dat tegen. 

Aan de daden van Wuornos ging een zwaar leven vooraf. Haar vader was schizofreen en haar moeder liet haar in de steek toen ze vier jaar oud was. Op haar 11e werd ze misbruikt door haar grootvader, en toen ze 14 was raakte ze zwanger nadat ze verkracht was door een vriend van haar opa.

Ze werd in 1991 gearresteerd en ter dood veroordeeld, en zat 10 jaar in de dodencel. Daar veranderde ze regelmatig de verklaring die ze had afgelegd over de moord op de mannen en werd ze gediagnosticeerd met de persoonlijkheidsstoornis borderline. 

In 2001, kort voor haar executie, zei ze: ‘Ik ben het zo zat om te horen: “Ze is gek”. Ik ben zo vaak geëvalueerd. Ik ben geestelijk gezond en probeer alleen de waarheid te vertellen – dat ik iemand ben met een diepe haat jegens mensen en dat ik opnieuw zal moorden als ik de kans krijg.’ 

Is jouw kennis up-to-date? Test het met de nieuwe quiz over seriemoordenaars van HISTORIA.

Film vs. werkelijkheid

Charlize Theron won een Oscar voor haar vertolking van Aileen Wuornos in de film Monster uit 2003. Ze oogstte veel lof voor de manier waarop ze de dakloze en geestelijk gestoorde vrouw neerzette en hoe ze haar uiterlijk aanpaste om zo veel mogelijk op Wuornos te lijken.

De film kreeg echter kritiek van mensen die Wuornos kenden omdat ze te veel als slachtoffer werd afgeschilderd. De mannen die ze vermoordde waren in de film allemaal psychopaten en sadisten. Hoewel het draaiboek van de film grotendeels op de werkelijkheid is gebaseerd, zijn enkele cruciale elementen veranderd.

De filmmakers permitteerden zich vooral vrijheden rond de personages van Wuornos’ lesbische vriendin Tyria Moore (in de film Selby Wall) en haar vriend Thomas, die helemaal verzonnen is.

HISTORIA’s OORDEEL: 7/10 bloeddruppels

The Boston Strangler - Albert DeSalvo

Albert DeSalvo kort voor hij in 1967 tot levenslang werd veroordeeld (links) en de geestelijk gestoorde versie van DeSalvo die Tony Curtis neerzette in The Boston Strangler (rechts). 

© Wikipedia & IMDB

De Boston Strangler vermoordde tussen 1962 en 1964 13 vrouwen. De meesten van hen werden in hun eigen huis verkracht en daarna gewurgd met hun eigen panty. Er waren nooit braaksporen.

Gelijktijdig met de seriemoordenaar was er in Boston een verkrachter actief die het ook gemunt had op vrouwen die alleen thuis waren. In 1964 werd hij geïdentificeerd als Albert DeSalvo en opgepakt door de politie.

In de gevangenis vertelde DeSalvo aan zijn celgenoot dat hij de Boston Strangler was. Later werd hij onder hypnose verhoord en kwam hij met details over de moorden die niet in de krant hadden gestaan. Maar zonder bewijs dat hem aan een van de plaatsen delict linkte, kon hij niet worden veroordeeld. Bovendien bestond er twijfel over de bekentenissen van DeSalvo en de methoden van de politie.

Daardoor deden er jarenlang allerlei theorieën de ronde over de ware identiteit van de Boston Strangler. Er werd onder meer gezegd dat er meerdere seriemoordenaars waren en dat de celgenoot van DeSalvo de echte dader was. 

Pas in 2013 bleek uit een DNA-onderzoek dat DeSalvo het laatste slachtoffer van de Boston Strangler, de 19-jarige Mary Sullivan, had vermoord. Toen was DeSalvo al 40 jaar dood: in 1973 werd hij in de gevangenis doodgestoken. 

Film vs. werkelijkheid

In de film The Boston Strangler uit 1968 volgen we de klopjacht van de politie op de Boston Strangler. Na een tijdje komt Albert DeSalvo in beeld bij de recherche, maar er is geen bewijs en de traditionele verhoormethoden hebben geen effect.

Als een psycholoog op de zaak wordt gezet, stelt deze vast dat DeSalvo een gespleten persoonlijkheid heeft en niet weet dat hij de moorden gepleegd heeft. Tony Curtis werd veel geprezen voor de manier waarop hij de DeSalvo portretteerde, vooral in de laatste scène, waarin de seriemoordenaar beseft welke beestachtige daden hij heeft begaan en vervolgens verdrongen. 

De film haalde inspiratie uit alle open vragen rond de schuld van DeSalvo, maar ging niet uit van een theorie van een deskundige. In plaats daarvan gaven de filmmakers er een geheel eigen draai aan.

Hoewel DeSalvo waarschijnlijk wel psychische problemen had, zijn er geen aanwijzingen dat hij aan een gespleten persoonlijkheid leed, en vrijwel alles rond zijn arrestatie en verhoren is door de filmmakers uit de duim gezogen.

HISTORIA’s OORDEEL: 2/10 bloeddruppels

The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story – Andrew Cunanan

Een van de opsporingsfoto’s van Andrew Cunanan die de FBI in 1997 gebruikte (links), en Darren Criss als de seriemoordenaar in The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story (rechts). Criss won een Emmy en een Golden Globe voor zijn portrettering van de homoseksuele seriemoordenaar. 

© Wikipedia & TV Guide

Andrew Cunanan was een jonge, homoseksuele man die van april tot juni 1997 vijf mensen doodde, onder wie de wereldberoemde modeontwerper Gianni Versace.

Enkele van de moorden waren zeer bloedig. De 72-jarige zakenman Lee Miglin, die Cunanan betaalde voor seks, werd vastgebonden met tape en 20 keer met een schroevendraaier gestoken voordat hij met een zaag werd onthoofd.

Na de moord op Versace begon een van de grootste klopjachten uit de Amerikaanse geschiedenis. Acht dagen later pleegde Cunanan zelfmoord. 

Cunanan is een van de meest raadselachtige seriemoordenaars aller tijden. Hij liet geen zelfmoordbrief achter, en het motief voor zijn plotselinge bloeddorst en de keuze van de slachtoffers is nooit opgehelderd. Uit latere analyses van zijn persoonlijkheid is echter gebleken dat hij aan een bepaalde mate van psychopathie leed. Zo loog Cunanan voortdurend tegen zijn vrienden en had hij belangstelling voor zeer gewelddadige pornografie.

In de media deden geruchten de ronde dat Cunanan seropositief was en dat hij met de moorden wraak wilde nemen, maar dit bleek niet uit de lijkschouwing. Het enige wat vaststaat, is dat Cunanan platzak was toen hij begon te moorden.

Serie vs. werkelijkheid

In de Netflix-serie The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story volgen we Andrew Cunanan in de maanden rond de vijf moorden. De serie is gebaseerd op het boek Vulgar Favors, dat honderden interviews met betrokkenen bevat.

Veel van deze mensen zijn echter anoniem, en het boek heeft een slechte naam omdat het niet kritisch genoeg zou zijn. Veel van de geruchten die in het boek naar voren worden gebracht, komen terug in de serie.

De makers moesten zich verdedigen tegen kritiek van de familie Versace, die van ‘een stuk fictie’ sprak.

Met een hoofdpersoon aan wie zo veel mystiek kleeft, bevat de serie natuurlijk elementen die niet te bewijzen zijn. Zo is in de serie jaloezie het motief voor de moorden en zijn veel gesprekken en ontmoetingen van Cunanan, waaronder zijn eerste kennismaking met Versace, pure speculatie.

Andere elementen zijn echter zeer waarheidsgetrouw. De moorden zelf zijn gebaseerd op processen-verbaal van de politie, en het uiterlijk van de personages ligt dicht bij de werkelijkheid.

HISTORIA’s OORDEEL: 5/10 bloeddruppels

Psycho, The Texas Chain Saw Massacre
en The Silence of the Lambs – Ed Gein

Ed Gein (boven) inspireerde met zijn grenzeloze krankzinnigheid de meeste fictieve seriemoordenaars. 

© Wikipedia & IMDB

Ed Gein – bijgenaamd The Butcher of Plainfield – is een van de beruchtste moordenaars ter wereld. De hele wereld was geschokt toen de politie in 1957 zijn huis doorzocht en in alle hoeken en gaten resten van vrouwen vond. Zo had Gein borden van schedels, een riem van tepels en een pak van vrouwenhuid dat hij droeg om de gedaante van zijn geliefde moeder aan te nemen.

Geins moeder Augusta was een ziekelijk puriteinse vrouw die de jonge Ed strafte als hij vrienden maakte buiten de familie. Ed droeg haar op handen, en na de dood van zijn vader in 1940 en zijn broer in 1944 was zijn moeder de enige die hij nog had. Toen zij in 1945 aan een beroerte overleed, was hij kapot van verdriet en raakte hij bezeten van haar.

Eerst sloot hij de kamer van zijn moeder af als een soort heiligdom. Vervolgens begon hij elke dag in de krant te speuren naar overlijdensberichten van vrouwen die aan zijn moeder deden denken. Zodra die waren begraven groef hij hen op, vilde hij hen en maakte hij stoelbekledingen, bedspreien en andere voorwerpen van de lichamen. 

Hij vermoordde ook minstens twee vrouwen, en na de moord op de eigenares van een plaatselijke winkel in 1957 kwam de politie hem op het spoor. Hij werd krankzinnig verklaard en opgenomen in een inrichting, waar hij in 1984 stierf.

De films vs. de werkelijkheid

Het bizarre verhaal van Ed Gein is niet onopgemerkt voorbijgegaan aan de populaire cultuur. Zo inspireerde hij drie beroemde thrillers: Psycho, The Texas Chain Saw Massacre en The Silence of the Lambs

De schrijver Robert Bloch, die 55 kilometer van Ed Gein woonde, liet zich door hem inspireren tot het schrijven van de roman Psycho. In het boek graaft de moteleigenaar Norman Bates zijn geliefde moeder op van het kerkhof en woont hij met haar in zijn huis.  

Terwijl hij moorden pleegt op bevel van zijn dode moeder, bewaart hij al haar spullen, zoals Ed Gein de kamer van zijn moeder Augusta verzegelde. Het boek werd in 1960 verfilmd door Alfred Hitchcock.

In The Texas Chain Saw Massacre uit 1974 komt de inspiratie niet uit de zieke geest van Gein, maar uit zijn huis. De film gaat over een familie van kannibalen in een huis vol meubelen die zijn bekleed met lichaamsdelen. Een van de gezinsleden, Leatherface, snijdt de huid van het gezicht van zijn slachtoffers om die als masker te gebruiken, net als Ed Gein deed.

The Silence of the Lambs uit 1991 is gebaseerd op Geins droom om dicht bij zijn dode moeder te komen door een pak van huiden aan te trekken.

In de film helpt de geniale psychopaat Hannibal Lecter de jonge FBI-agente Clarice Starling met de zoektocht naar de seriemoordenaar Buffalo Bill. Bill vermoordt vrouwen en vilt hen, zodat hij een pak van huid kan maken om zelf een vrouw te worden.

Hoewel deze fictieve seriemoordenaars geïnspireerd zijn op Gein, weten geen van de drie films de door en door zieke geest van The Butcher of Plainfield waarheidsgetrouw neer te zetten. De sheriff die Gein verhoorde stierf aan een hartstilstand voordat het proces tegen de moordenaar begon, naar verluidt omdat de ervaren politieman geschokt was door de wrede handelingen van Gein en diens onverschilligheid jegens mensenlevens. 

Een van zijn vrienden zei later: ‘Hij was ook een slachtoffer van Ed Gein, alsof hij door hem was afgeslacht.’ 

HISTORIA’s OORDEEL: 1/10 bloeddruppels

Bekijk ook ...