Wikimedia Commons
Het Nederlandse koninlijk huis

Waarom krijgen leden van de koninklijke familie geld?

In de vroege middeleeuwen had een Franse koning een slim idee: door het koninkrijk te verdelen tussen zijn zonen, kon hij een bloedige machtsstrijd voorkomen. En de koninklijke familie werd steeds duurder.

‘Apanage’ is een duur woord voor de uitkering die leden van een koninklijke familie jaarlijks van de staat ontvangen.

Toen dit systeem in de vroege middeleeuwen werd ingevoerd, was het bedoeld om paleisrevoluties en bloedige burgeroorlogen te voorkomen.

Alle zonen van de koning kregen een stuk land waarover ze konden heersen. Zo hadden alle prinsen een deel van de macht en een inkomstenbron en hoefden ze hun oudste broer niet van de troon te stoten.

Een van de eersten die deze vorm van apanage gebruikte was de Frankische koning Karel de Grote (748-814).

Vóór zijn dood, in 806, verdeelde hij zijn grote rijk onder zijn drie zonen. De koning hoopte dat de drie broers tevreden zouden zijn met hun deel en elkaar niet naar het leven zouden gaan staan als hij overleed. Dat lukte, maar vooral omdat twee van de drie eerder stierven dan hun vader.

Het Nederlandse koninlijk huis

Het Nederlandse koninklijk huis krijgt jaarlijks bijna 11 miljoen euro. Daarvan is 6,4 miljoen voor de koning. Prinses Amalia stort haar grondwettelijke uitkering terug.

© Wikimedia Commons

Koning deelde rijk met zijn familie

In de middeleeuwen sloeg het apanagesysteem over naar andere Europese koninkrijken en evolueerde het geleidelijk. Uiteindelijk was het niet alleen meer van toepassing op de zonen van de koning, maar op de hele koninklijke familie.

Apanage diende niet langer om bloedvergieten te voorkomen, maar werd een middel voor de koning om zijn rijk te beheren. Door het op te delen en de macht te verdelen tussen loyale familieleden, kon de vorst een groot gebied controleren en zorgen voor militaire steun in het geval van oorlog.

De moderne uitkering aan het koninklijk huis ontstond toen de koningen hun politieke macht kwijtraakten – en daarmee ook hun inkomen.

De toelage wordt gebruikt om personeel, administratie, beveiliging en privé-uitgaven te betalen.