marie-antoinette, von fersen, kirje

Brieven onthullen wie de minnaar van Marie Antoinette was

Dankzij een nieuwe techniek kunnen we verboden liefdesteksten lezen. De Zweedse graaf Axel von Fersen was compleet in de ban van de Franse koningin.

Dankzij een nieuwe techniek kunnen we verboden liefdesteksten lezen. De Zweedse graaf Axel von Fersen was compleet in de ban van de Franse koningin.

CRCC, The Picture Art Collection/Imageselect & Europeana/Nationalmuseum

Dankzij een geavanceerde scanner konden Franse onderzoekers acht gecensureerde brieven lezen van de Zweedse graaf Axel von Fersen aan de Franse koningin Marie Antoinette.

Daardoor krijgen we nu, 230 jaar na dato, eindelijk antwoord op de vraag: was Von Fersen een goede vriend van de koningin of haar minnaar?

De brieven werden tijdens de Franse Revolutie verstuurd, toen Marie Antoinette en haar man Lodewijk XVI in de gevangenis zaten.

Koper maakt de tekst leesbaar

De revolutionairen openden alle brieven aan en van de koningin en streepten zinnen die ze niet mocht lezen weg.

Met een zogeheten XRS-scanner hebben Franse onderzoekers de doorgestreepte regels weer zichtbaar gemaakt. De inkt die de censoren gebruikten, bevatte namelijk een andere concentratie koper dan de inkt waarmee Von Fersen schreef.

Marie Antoinette, Conciergerie

Marie Antoinette werd streng bewaakt toen ze opgesloten zat in de Conciergerie-gevangenis in hartje Parijs.

© André Lage Freitas

Graaf adoreerde gevangengenomen koningin

‘Voor het eerst kunnen we nu de zorgvuldig weggelakte delen van Von Fersens brieven lezen. Hij schrijft onomwonden wat hij voor de koningin voelt,’ aldus het hoofd van het zogeheten REX-project van het Franse nationale archief.

In de eerste ontcijferde brief, die van 4 januari 1792 dateert, schrijft Von Fersen:

‘Ik sluit deze brief nu af, maar niet zonder jou, mijn lieve, zoete vriendin, te laten weten dat ik waanzinnig veel van je houd en dat er geen moment is waarop ik je niet adoreer.’

Een jaar later werden Marie Antoinette en haar man door de revolutionairen vermoord.