Spook met wit laken in bos

Waar komt Halloween vandaan?

De traditie van Halloween gaat terug op het Keltische nieuwjaar. De Kelten verkleedden zich om boze geesten te verjagen.

De traditie van Halloween gaat terug op het Keltische nieuwjaar. De Kelten verkleedden zich om boze geesten te verjagen.

Shutterstock

Wanneer is het Halloween?

Halloween wordt elk jaar op 31 oktober gevierd en is oorspronkelijk een Keltische traditie, die door afstammelingen van de heidense Kelten werd meegenomen naar Amerika.

Wat is Halloween?

Halloween was Keltisch nieuwjaar

"Rond 800-900 v.Chr. hielden de Kelten rond 31 oktober nieuwjaar. Ze noemden het feest ‘Samhain’ en vierden het einde van de oogsttijd en de zomer.

Het feest was voor de Keltische bevolking niet alleen maar leuk. De Kelten dachten namelijk dat op deze laatste dag van het jaar de doden herrezen uit de graven om te spoken bij de levenden en hun weg naar het dodenrijk te zoeken."

Vrouw draagt lampion van pompoen

Sommige tradities van het Keltische feest leefden voort toen Halloween in de 19e eeuw naar Amerika kwam, andere werden aangepast. Uitgeholde pompoenen werden pas een traditie toen Halloween ook Amerikaans werd.

© Shutterstock

De Kelten probeerden deze geesten dan ook te verjagen. ’s Avonds verkleedden ze zich om de spoken voor de gek te houden.

Maskers moesten ervoor zorgen dat de geesten dachten dat de Kelten net als zij opgestaan waren uit de dood, en dat ze hen daarom met rust zouden laten.

Ze staken knolrapen in brand om de geesten op afstand te houden, en zetten voedsel bij de graven neer om de doden op het kerkhof te houden.

Al waren de Kelten op oudejaarsavond doodsbang, het was ook een feestelijke dag waarop ze afscheid namen van het afgelopen jaar en het nieuwe jaar en het nieuwe leven welkom heetten.

Daarom staken ze een groot vuur aan – dat tegelijkertijd de geesten op afstand hield.

Pompoenen waren een noodoplossing

De Ierse immigranten, de nakomelingen van de oude Kelten, namen deze tradities in de 19e eeuw mee naar de VS.

Maar ze moesten roeien met de riemen die ze hadden: knolrapen waren in de VS niet te vinden.

Pompoenen waren er wel ruim voorhanden, en zo ontstond de traditie waarbij op 31 oktober pompoenen worden uitgesneden en er lichtjes in worden geplaatst.

Pompoen bij deur ter gelegenheid van Halloween

De Ierse immigranten moesten creatief zijn, want in Amerika waren niet zo veel knolrapen als in het land waar ze vandaan kwamen. Daarom werden pompoenen als alternatief gebruikt. Nu zetten veel mensen met Halloween uitgeholde pompoenen bij hun voordeur.

© Shutterstock

Volgens de overlevering heeft de pompoen bovendien een bijzondere betekenis: de Ieren geloofden dat een man zonder hoofd uit zijn graf zou opstaan en de hoofden van de levenden voor eigen gebruik zou afhakken.

De pompoenen moesten de man zonder hoofd verjagen.

Wat is het verschil tussen Allerheiligen en Halloween?

Allerheiligen heeft dezelfde naam als Halloween

Halloween wordt vaak geassocieerd met Allerheiligen, en niet zonder reden: het woord Halloween komt van All-Hallow-Even, dat Allerheiligen betekent. In de katholieke middeleeuwen werden heiligenfeesten altijd op de avond ervoor gevierd (daarom vieren we Sinterklaas op 5 december, de dag vóór de sterfdag van Sint-Nicolaas).

Zo kwamen Allerheiligen en Halloween op dezelfde dag te vallen.

In de middeleeuwen dacht men dat de doden op deze dag uit het vagevuur zouden komen om op aarde te spoken. Hoewel de gelijkenissen opvallend zijn, hebben

Allerheiligen en Halloween een verschillende oorsprong, want Halloween is een Keltische traditie.

Bovendien was Allerheiligen een feestdag voor alle heiligen die geen eigen feestdag hadden.

In 1770 werd Allerheiligen verplaatst naar de eerste zondag in november en werd het een herdenkingsdag voor christelijke doden.

Tradities rond Halloween

Kinderen namen Halloweentradities over

Op Halloween gaan de kinderen de deuren langs om snoep te vragen door trick or treat te roepen.

Dit is waarschijnlijk wel een christelijk gebruik, dat ontstaan is in verband met Allerzielen. Vanaf 998 werden er op deze dag, 2 november, missen opgedragen aan christelijke martelaren.

Om de Keltische gewoonte om voedsel op kerkhoven achter te laten te bestrijden, gaf de kerk op deze dag bedelaars toestemming om ‘zielenkoekjes’ van de mensen te vragen.

Het is echter ook mogelijk dat het gebruik is voortgekomen uit middeleeuwse Ierse toneelstukken, waarbij de acteurs de deuren langs gingen.

Waar het gebruik ook vandaan komt, zeker is dat het eerst uitsluitend een aangelegenheid voor volwassenen was, net als het gebruik om enge vermommingen te dragen.

Kinderen spelen met appels met Halloween

Behalve ‘trick or treat’ worden er nog een paar spelletjes gespeeld met Halloween. Zoals ‘apple bobbing’. Daarbij wordt een grote emmer gevuld met water en appels en moeten de kinderen de appels er met hun mond uit halen.

© Shutterstock

In de 19e eeuw was de VS een klassenmaatschappij, en volwassenen zagen de verkleedpartijen als een manier om met de norm te breken en uit de band te springen.

Maar naarmate de maatschappij veranderde, hadden de volwassenen de maskers niet meer nodig en namen de kinderen ze over.

Vandaag de dag gaat het al lang niet meer om boze geesten, maar is Halloween gewoon een feestdag geworden, zoals Sinterklaas of carnaval bij ons.