Een eilandje van circa 10 meter doorsnee in het meer Loch Bhorgastail is met het vasteland verbonden via een door mensen gemaakt pad van grote stenen.

Steentijdvolk legde mysterieuze kunstmatige eilanden aan

Uit koolstof 14-analyses van door mensen gemaakte eilandjes in Schotland blijkt dat deze een paar duizend jaar ouder zijn dan gedacht. Daarmee zijn ze nog ouder dan Stonehenge.

21 juni 2019 door Bue Kindtler-Nielsen

Honderden eilandjes in Schotland zijn niet op natuurlijke wijze gevormd, maar van steen, klei en hout gebouwd door een volk uit de steentijd, zo’n 5600 jaar geleden. Dat blijkt uit een nieuwe studie, waarin archeologen van de University of Reading en de University of Southampton de eilandjes met koolstof 14-analyse hebben gedateerd en hebben onderzocht hoe ze zijn gemaakt.

Het was al tientallen jaren bekend dat de eilandjes kunstmatig zijn ontstaan, maar de onderzoekers dachten dat ze vanaf de ijzertijd, rond 800 v.Chr. tot aan de middeleeuwen werden gebouwd. Het eerste teken dat deze theorie niet klopte, kwam in 2012, toen dicht bij de eilanden kruiken en potscherven uit de steentijd werden gevonden.

Mogelijk religieuze betekenis

Nu zijn zes eilandjes in de Hebriden gedateerd tussen 3640 en 3360 v.Chr. Daarmee zijn ze nog ouder dan bijvoorbeeld Stonehenge. Bij het nieuwe onderzoek vonden duikers nog meer potscherven, waarvan een aantal waren verbrand.

De onderzoekers denken dat het steentijdvolk de positie van de eilanden zorgvuldig uitkoos en dat de potten als een soort ritueel bij de eilanden in het water werden gegooid.

‘De kunstmatige eilanden laten zien dat mensen duizenden jaren geleden een enorme prestatie hebben neergezet: mini-eilandjes bouwen door tonnen stenen op te stapelen op de bodem van het meer,’ zegt Fraser Sturt, archeoloog aan de University of Southampton.

Misschien nog veel meer eilandjes

Het grootste deel van de kunstmatige eilanden in Schotland is nog niet met koolstof 14 gedateerd, en in Ierland liggen er nog meer die niet zijn onderzocht. Daarom verwachten de onderzoekers de komende jaren meer kunstmatige eilandjes uit de oudheid te vinden.

Overzicht van de 570 kunstmatige eilandjes in Schotland. Slechts zo’n 10 procent is met koolstof 14-analyse gedateerd.

Kunstmatige eilandjes in Schotland

  • In het Gaelisch heten ze crannag, wat onder andere kan worden vertaald met ‘houten structuur’.
  • Sommige bestaan uit ronde, vrijstaande houten huizen op het water.
  • De meeste zijn aangelegd tussen 200 v.Chr. en 800 n.Chr.

Bekijk ook ...