Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Sahara fisk

Oervolk viste erop los ... in de Sahara

10.000 jaar geleden aten jager-verzamelaars in de Sahara vis bij de vleet, zo blijkt uit een onderzoek van 17.000 beenderen.

Shutterstock & Savino di Lernia, 2020

Uit bijna 5000 jaar aan voedselresten bij een rots in de Sahara blijkt dat de jager-verzamelaars in het gebied vooral van vis leefden. In ieder geval tot het klimaat hen dwong hun eetgewoonten te veranderen.

Dat is de uitkomst van een onderzoek van Italiaanse en Belgische wetenschappers, die meer dan 17.000 botresten analyseerden uit Takarkori in Libië.

Enorme hoeveelheid vis

Toen de jager-verzamelaars zich 10.000 jaar geleden op deze plaats vestigen, nu een dorre woestijn, was het een vruchtbare savanna met meren en rivieren. Op maar 6,5 kilometer van Takarkori lag een meer.

Daarom dachten de onderzoekers wel dat ze visresten zouden tegenkomen, maar volgens Savino di Lernia, hoogleraar etnografie aan de Sapienza-universiteit in Rome, stonden ze wel even versteld van de hoeveelheid.

Circa 90 procent van de etensresten vanaf 8250 v.Chr. tot enkele duizenden jaren daarna is afkomstig van vis, vooral meervallen en de Afrikaanse tilapia.

Sahara vis

De grafiek laat zien hoe het voedingspatroon van de oerbewoners van de Sahara veranderde tussen 8000 en 2350 v.Chr. De jaartallen staan op de y-as. De blauwe balken zijn het aandeel visbotten (x-as) dat de onderzoekers hebben gevonden. De groene balken staan voor botten van zoogdieren, de rode voor vogels.

© Savino di Lernia, 2020

Klimaat veranderde geleidelijk

In de periode tussen 3950 en 2350 v.Chr. daalde de hoeveelheid visafval tot 48 procent, terwijl het aantal botresten van onder meer geiten, schapen en koeien overeenkomstig toenam.

Deze veranderingen komen overeen met eerdere onderzoeken, waaruit bleek dat dit gebied rond dezelfde tijd steeds droger werd.

Voedsel veranderde met klimaat

Meerval was laatste grote vis van de Sahara

Volgens de onderzoekers lijken de tilapia's sneller te zijn verdwenen dan de meervallen. Dat komt mogelijk doordat meervallen extra ademhalingsorganen hebben, waardoor ze beter konden overleven in de steeds ondiepere en warmere meren.

Maar uiteindelijk legden ook de meervallen het loodje, en toen de laatste meertjes opgedroogd waren, bleef er een onherbergzaam woestijnlandschap over.

Lees ook:

Vandalen schat Polen
Archeologie

Gevreesde barbaren lieten enorme muntschat achter

3 minuten
Neandertaler vulkan fodspor
Archeologie

Wie liep er 350.000 jaar geleden op een actieve vulkaan?

2 minuten
Skytisk grav daggert
Archeologie

Archeologen doen bijzondere vondst in krijgersgraf

2 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg