Zonnestorm laat zien wanneer Vikingen Amerika ontdekten

Jaarringen in hout uit een Vikingnederzetting brachten het antwoord: nu weten we hoeveel eerder de Vikingen waren dan Columbus.

Jaarringen in hout uit een Vikingnederzetting brachten het antwoord: nu weten we hoeveel eerder de Vikingen waren dan Columbus.

Shutterstock, NTNU Vitenskapsmuseet

Historici weten al tientallen jaren dat de Vikingen Amerika bereikten, maar hoeveel eerder dan Christoffel Columbus was altijd onzeker. De inschatting was dat Leif de Gelukkige Amerika tussen 970 en 1020 ontdekte.

Na grondig onderzoek komen wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen nu met een jaartal.

Ze onderzochten hout dat eerder door archeologen was opgegraven in de Vikingnederzetting L’Anse-aux-Meadows nabij de noordpunt van Newfoundland. Het hout was bewerkt met ijzeren bijlen, wat betekent dat de bomen niet door indianen waren gekapt.

Boomstammen vormen elk jaar een groeiring, en aan de hand daarvan konden de Nederlanders het moment herleiden dat de Vikingen aankwamen.

L’Anse-aux-Meadows ligt aan de oostkust van Noord-Amerika, circa 2500 km van IJsland en 1200 km van Groenland.

© Shutterstock/HISTORIA

Columbus heeft het nakijken

In 993 vond er een zonnestorm plaats, die wereldwijd resulteerde in een piek in de concentratie koolstof-14. Toen de onderzoekers de zogeheten 993–994 carbon-14 spike aantroffen in het hout van L’Anse-aux-Meadows, waren ze er snel uit.

‘We vonden het teken van de zonnestorm op 29 jaarringen van de bast. Daaruit konden we concluderen dat het hout in het jaar 1021 was bewerkt,’ zegt archeoloog Margot Kuitems.

Columbus bereikte Amerika pas in 1492 en werd dus met 471 jaar verslagen. En misschien met nog wel meer: niemand weet zeker of L’Anse-aux-Meadows de eerste Vikingnederzetting in Amerika was.