‘Vikings: Valhalla’ is onnauwkeurig machovermaak

De Netflixopvolger van de tv-serie ‘Vikings’ is meeslepend en gewelddadig, maar er is amper Vikinggeschiedenis in te vinden.

De Netflixopvolger van de tv-serie ‘Vikings’ is meeslepend en gewelddadig, maar er is amper Vikinggeschiedenis in te vinden.

PictureLux/The Hollywood Archive/Imageselect

De Vikingtijd eindigde duizend jaar geleden, maar leeft in volle glorie voort op onze tv-schermen. Met opzienbarende sixpacks, getrimde baarden en een onlesbare bloeddorst zijn de Vikingen de populaire cultuur binnengedrongen – van computerspellen tot tv-series.

Niet in de laatste plaats in de succesvolle serie ‘Vikings’ (2013-2020) met de legendarische koning Ragnar Lodbrok en zijn zoon Ivar de Beenloze in de hoofdrollen.

Nu gaat de nieuwe Netflixshow ‘Vikings: Valhalla’ verder waar ‘Vikings’ ophield. De serie speelt zich 100 jaar na de gebeurtenissen in ‘Vikings’ af en verbeeldt het begin van het einde van de Vikingtijd.

Deze keer bestaat de cast uit de Noorse prins en latere koning Harald III van Noorwegen, de Deense koning Knoet de Grote en de ontdekkingsreiziger Leif Eriksson en diens zus Freydis.

Video: Bekijk de trailer van ‘Vikings: Valhalla’

Vikingen als supermodellen

De serie begint met de slachtpartij op Sint-Brixius-dag op 13 november 1002, toen de Engelse koning Ethelred opdracht gaf tot een enorme slachting in Vikingnederzettingen langs de Engelse kust.

Het bloedbad was een vergelding voor de toenemende golf Vikingaanvallen in Engeland eind 10e eeuw – waarin koning Ethelred gedwongen werd grote geldsommen te betalen aan de aanvallende legers om de vrede te bewaren.

Natuurlijk bleef de slachtpartij van Vikingen in Engeland niet onopgemerkt in het noorden, en het jaar erop verzamelde de Deense koning Knoet de Grote een leger van Vikingen in Kattegat om wraak te nemen. Aan zijn zijde stonden de toekomstige Noorse koning Harald, de zeevaarder Leif Eriksson en diens zus Freydis, die van Groenland naar Kattegat waren afgereisd om wraak te nemen op Freydis’ verkrachter.

© PictureLux/The Hollywood Archive/Imageselect

Serie: Beroemde Vikingen samen ten strijde

Harald, de latere koning van Noorwegen raakt bevriend met Leif Eriksson. Samen trekken ze ten strijde om de Engelse koning te verslaan en de macht over Engeland te herwinnen.

© Colin Smith/Harald Hardrada, Rob Oo from NL

Feit: Leif overleed toen Harald klein was

Leif Eriksson overleed rond het jaar 1020 op ongeveer 50-jarige leeftijd. Toen was Harald III van Noorwegen vijf jaar oud. Harald was dus nog helemaal niet geboren toen de Vikingen in 1002 tegen Engeland vochten.

Al meteen worden historische feiten achterwege gelaten. Leif Eriksson nam nooit deel aan de 11e-eeuwse wraaktocht van de Vikingen tegen de Engelsen. Op dat moment was hij druk bezig de oceaan te ontdekken en in Noord-Amerika aan land te gaan – zo’n 500 jaar voor Christoffel Columbus.

De Vikingtochten tegen de Engelse koning Ethelred werden ook niet geleid door de Deense koning Knoet de Grote, maar door zijn vader, Sven Gaffelbaard. En Harald III van Noorwegen? Hij was nog niet eens geboren ten tijde van de slachtpartij.

Als historisch document is ‘Viking: Valhalla’ net zo ongelukkig als de Britten die met de zwaarden en pijlen van de Vikingen te maken krijgen.

© PictureLux/The Hollywood Archive/Imageselect

Serie: Zwarte vrouw heerst over Kattegat

De stad Kattegat wordt geregeerd door de zwarte vrouw Haakon Ericsdotter, die de macht heeft over de strategisch belangrijke nederzetting. Hier is plaats voor alle religies en volkeren.

© Christian Krohg

Feit: Stad en heerseres bestonden niet

Kattegat is geen Vikingstad, maar de zeestraat tussen Denemarken en Zweden. Er was ook geen heerser met de naam Haakon Ericsdotter. Ze is wel losjes gebaseerd op Hákon Sigurdsson, die van 975 tot 995 Noorwegen bestuurde.

‘Viking: Valhalla’ trapt in dezelfde val als zijn voorganger ‘Vikings’ – en praktisch alle andere films en series over Vikings: ze reduceren de werkelijke Vikingen tot sexy machomannen die continu vrouwen gebruikten en hun vijanden doormidden hakten.

De kleren, bijvoorbeeld, zijn strak en duidelijk gemaakt om de gespierde lichamen van de acteurs te laten zien – als ze niet bij het minste of geringste worden verscheurd. De echte Vikingen droegen simpelere en loszittende kleren.

Gelukkig zijn er wel historische details te vinden in ‘Vikings: Valhalla’. Het Vikingenrijk in Kattegat voegt met volken uit Zuid-Europa en Afrika meer kleur toe. Hiermee wordt het stereotiepe beeld van Vikingen als blauwogige Scandinaviërs op de proef gesteld, en dat siert de serie. De maker van de serie, Jeb Stuart, vertelde aan Netflix:

‘Viking was niet iets wat je was, het was iets wat je deed. Je gedroeg je als Viking. Het was dus geen apart Scandinavisch ras’.

© Vikings: Valhalla/Official Trailer, Netflix

Serie: Knoet de Grote wreekt de slachtpartij

De Deense koning Knoet de Grote organiseert een grootste invasie van Engeland na de slachtpartij. Hij krijgt hulp van zijn vader, Sven Gaffelbaard. Hij wordt ook koning genoemd, maar we krijgen niet te weten waarvan.

© De Luan/Imageselect

Feit: Knoets vader leidde de wraaktocht

Knoet de Grote werd pas in 1014 koning, na de dood van zijn vader, Sven Gaffelbaard. Het was Gaffelbaard die van 1002-1012 de reeks wraaktochten aanvoerde en in 1013 voorging bij de grote invasie.

Vormfouten bederven de serie

‘Vikings: Valhalla’ treedt in de voetsporen van ‘Vikings’ – ten goede en ten kwade. Het is meeslepend en indrukwekkend om de wraaktocht van de Vikingen door Engeland te volgen.

Verwacht echter geen correct beeld van de Vikingen. Net als bij zijn voorganger krijg je alleen ‘Hollywoodvikingen’ te zien, en zit het vol ernstige verdraaiingen van historische feiten en clichés. Maar als je altijd al hebt willen zien hoe Leif Eriksson half ontbloot het bloed uit zijn vijanden laat spuiten, dan is de serie wat voor jou.