Our website does not support Internet Explorer.

To get the best experience on our website and of our content, please use a more modern browser like Edge, Chrome, Safari or similar.

Berserkers gedroegen zich volgens de saga’s als wilden op het slagveld. In hun woede beten ze soms zelfs in hun schild.

© Shutterstock
Beschavingen - Vikingen

Vikingen aten bilzekruid voor oorlogsroes

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat de gevreesde berserkers van de Vikingen het giftige bilzekruid aten voor ze zich als beesten gedroegen op het slagveld.

‘Ze werden berserker en raakten hun menselijke aard kwijt als ze kwaad werden. Ze trokken eropuit, wild als honden, en vreesden vuur noch ijzer.’

Zo beschrijft de IJslandse Eyrbyggja saga de zogeheten berserkers van de Vikingen, die in een soort trance raakten en hun vijanden alle hoeken van het slagveld lieten zien.

Nu denkt een expert op het gebied van het historisch gebruik van planten te hebben ontdekt hoe deze krijgers in een oorlogsroes kwamen: ze aten bilzekruid (Hyoscyamus niger).

Bilzekruid in graf gevonden

Vaak wordt gezegd dat de berserkers vliegenzwammen (Amanita muscaria) aten, die bekendstaan om hun geestverruimende werking.

Maar volgens Karsten Fatur, etnobotanicus aan de universiteit van Ljubljana in Slovenië, komt het gedrag van de berserkers veel beter overeen met het effect van bilzekruid. En zaadjes van deze giftige en behoorlijk onwelriekende plant zijn onder meer gevonden in een zakje in een Vikinggraf bij het Deense Hobro.

Volgens Fatur kan zowel vliegenzwam als bilzekruid meer spierkracht, bewustzijnsverruiming, ongeremd gedrag en blozen veroorzaken – verschijnselen die de saga's in verband brengen met berserkers.

Pijnstillende werking

‘Maar naast al deze effecten heeft Hyoscyamus niger ook een pijnstillende werking, die ontbreekt bij Amanita muscaria, wat de verhalen over de vermeende onkwetsbaarheid van berserkers kan verklaren,’ schrijft Fatur in Journal­ of Ethnopharmacology.

Volgens de onderzoeker konden de bijwerkingen van bilzekruid, zoals verstoring van het gezichtsvermogen, dagenlang aanhouden, wat bij vliegenzwam niet het geval is. Ook dat klopt met de saga’s.

Uit proeven blijkt bovendien dat mensen die bilzekruid hebben gebruikt moeite hebben met het herkennen van gezichten. Dat kan verklaren waarom berserkers soms geen onderscheid maakten tussen vriend en vijand.

Lees ook:

Vikingen

10 machtigste Vikingen in de geschiedenis

5 minuten
Vikingen

Ontlasting laat zien: Vikingen gaven Scandinaviërs COPD

2 minuten
Sværd, vikinger, Estland
Vikingen

Verbluffende Vikingvondst in Estland

2 minuten

Log in

Ongeldig e-mailadres
Wachtwoord vereist
Toon Verberg

Al abonnee? Heb je al een abonnement op ons tijdschrift? Klik hier

Nieuwe gebruiker? Krijg nu toegang!

Reset wachtwoord

Geef je mailadres op, dan krijg je een e-mail met aanwijzingen voor het resetten van je wachtwoord.
Ongeldig e-mailadres

Voer je wachtwoord in

We hebben een mail met een wachtwoord gestuurd naar

Nieuw wachtwoord

Enter a password with at least 6 characters.

Wachtwoord vereist
Toon Verberg