Achtste wereldwonder is in 242 dagen gebouwd

Deze meiochtend in 1931 is het op de hoek van 5th Avenue en 34th Street druk. De meeste New Yorkers liepen afgelopen jaar vaak langs het gebouw, hun blik naar boven gericht, naar de bouwvakkers die hoog daarboven balanceerden op het dunne stalen skelet. Maar deze dag is alle aandacht op de grond gericht. Duizenden mensen zijn bijeen om de officiële opening van het Empire State Building bij te wonen. Het hoogste gebouw in de VS werd in recordtijd gebouwd, tijdens de ergste economische crisis die de wereld heeft gekend.

Voor het publiek staat Al Smith, in een grijs pak. Hoewel hij eerder als gouverneur van New York en presidentskandidaat voor de Democraten voor mensenmassa’s heeft gestaan, is dit toch speciaal. Drie jaar daarvóór had hij de presidentsverkiezingen pijnlijk verloren van Herbert Hoover, maar nu staat hij weer in de schijnwerpers. Trots kijkt hij omhoog naar de 102 verdiepingen van het Empire State Building.

‘Nu zullen mijn kleinkinderen het lint doorknippen, om te symboliseren dat dit gebouw een monument is voor toekomstige generaties’, zegt hij.

Om 11.29 uur knippen de twee kinderen het rode lint met een gouden schaar door; er klinkt applaus. 330 kilometer zuidelijker, in Washington, excuseert president Herbert Hoover zich bij een vergadering en gaat aan een tafel met een schakelaar zitten. Om 11.30 uur drukt hij de knop in en springen in New York de lichten achter de 6500 ramen van de wolkenkrabber aan.

Onder gejuich van de toeschouwers haalt Smith een zilveren sleutel tevoorschijn en doet de deur van het slot:
het Empire State Building is officieel geopend. De toeschouwers beseffen dat ze iets historisch meemaken; het ‘achtste wereldwonder’ – zoals de pers het gebouw noemt – is een teken dat de VS zelfs de ergste economische crisis konden doorstaan.

Politicus Al Smith (l) en beursspeculant John Raskob (r) waren de mannen achter de bouw van het Empire State Building. Foto: Polfoto/Corbis

Smith wint de race in de hoogte

Slechts anderhalf jaar eerder zag dit gedeelte van 5th Avenue er heel anders uit. Hier stond het statige hotel Waldorf Astoria, een solide gebouw dat amper 26 jaar oud was toen John Raskob, vriend en zakenpartner van Al Smith, het in 1929 kocht.

Hoewel ze zelf niet eens wisten hoe ze een carport moesten bouwen, hadden Smith en Raskob grote plannen voor de grond van midtown Manhattan. Om hun race in de hoogte te kunnen
winnen, moest eerst het hotel worden gesloopt. De twee mannen wilden de hoogste en mooiste wolkenkrabber ter wereld bouwen, als bewijs van hun succes en als goede investering – binnenkort zouden de huurinkomsten immers binnen gaan druppelen. Multimiljonair John Raskob financierde het project en politicus Al Smith deed de pr.

Nog voordat de eerste muur van het Waldorf Astoria was gesloopt, trok Al Smith al de aandacht. Op 29 augustus 1930 maakte hij vol trots bekend dat hij en Raskob ‘een 333 meter hoge toren zouden bouwen met 80 verdiepingen – de hoogste ter wereld’.

De concurrentie in de strijd om de hoogste wolkenkrabber was moordend, en daarom vertelde Smith bewust niet hoe hoog zijn project écht zou gaan worden. Op deze manier wilde hij voorkomen dat iemand anders een hogere wolkenkrabber zou bouwen. De volgende dag schreeuwde The New York Times in grote letters op de voorpagina: ‘Smith bouwt hoogste wolkenkrabber ter wereld’.

De maanden daarop stonden de krantenpagina’s vol met speculaties over de grootte en schoonheid van de nieuwe wolkenkrabber. Met veel misbaar maakte Smith duidelijk dat het een baanbrekend ontwerp was en hij beloofde dat het Empire State Building gebouwd zou worden in een tempo dat niemand voor mogelijk hield – de wolkenkrabber zou 20 maanden later klaar zijn, in mei 1931.

De pers geloofde de charismatische Smith op zijn woord; nog voor de eerste schop in de grond was gestoken, werd het Empire State Building uitgeroepen tot toekomstig symbool van de stad.