De grootste oorlogsschepen hadden wel 100 kanonnen, die in een razend tempo werden geladen en afgevuurd.

De splinters vlogen in het rond

Velen denken dat het de kanonskogels zelf waren die de bemanning van zeilschepen doodden. Maar niets is minder waar: het waren de vlijmscherpe splinters die de kogels de lucht in deden vliegen als ze insloegen op een schip.

Zo verbrijzelt een kanon uit 1813 de zijkant van een schip:


(De video is Engelstalig en niet ondertiteld.)

Kanonnen doorboorden scheepswanden van 1 meter dik

Toen de Europese schepen in de tweede helft van de 18e en het begin van de 19e eeuw hun hevige kanonduels uitvochten, was het van belang om een vijandelijk schip tot zinken te brengen of om zo veel mogelijk slachtoffers te maken.

De schepen vuurden doorgaans op elkaars zijkant, waar het hout dan ook wel één meter dik kon zijn. De kanonniers vuurden pas als ze op zo'n 100 meter van de vijand waren, want dan konden de kogels de dikke scheepswanden doorboren.

Splinters zaaiden dood en verderf

Als de kanonskogels insloegen, doorboorden ze de dikke planken. Aan de buitenkant waren de gaten mooi rond, maar aan de binnenkant spatte het hout uiteen in honderden vlijmscherpe splinters, die met 300 kilometer per uur op de bemanning af kwamen vliegen. De grootste konden zo een arm of een been amputeren.

Om dit effect te bereiken was het belangrijk om niet té dicht op de vijand te zitten tijdens het vuren, anders gingen de kogels dwars door de schepen heen en ontstonden er geen splinters.

Kanonnen richtten op achter- en voorsteven

Omdat de zijkanten van de schepen zo zwaar versterkt waren, werd er vooral op de achter- en voorsteven van een vijandelijk schip gevuurd. Een voltreffer op de achtersteven kon over de lengte van het hele schip schade aanrichten.

Lees meer over zeeslagen in het tijdperk van de zeilschepen

Lees het hele artikel over de 17e- en 18e-eeuwse zeeslagen uit Historia 9/2014:

Zo ontvang je Historia

Historia is overal verkrijgbaar voor € 6,95 of online te bestellen via Vipwinkel.nl.

Bekijk ook ...