Opium: Opwekkend en dodelijk

5000 v.Chr.:Papaver betekende feest

Het opiumgebruik begon waarschijnlijk in de Soemerische cultuur in Mesopotamië (nu Irak). Enkele wetenschappers denken zelfs dat het schriftteken voor blijdschap en feest ook naar de slaapbol verwees.

300 v.Chr: ‘Vierdubbele dosis is dodelijk’

De oude Grieken gebruikten hennep, bilzekruid, alruin en opium op feesten, maar kenden ook de kracht van de stoffen. Zo schreef de bekende arts Theophrastus (372-287 v.Chr.) in zijn grote werk Historia Plantarum: ‘Gebruik een drachme (een handvol, red.) voor een verheffende werking, het dubbele om hallucinaties te veroorzaken, drie keer zo veel voor een permanente staat van verstandsverbijstering en een vierdubbele dosis als de dood erop moet volgen.’

312 n.Chr.: Rome had drugsmonopolie

De oude Romeinen waren dol op verdovende middelen, en vooral op opium. De staat verdiende namelijk vorstelijk aan de verkoop ervan.

De Romeinse machthebbers hielden de opiumverkoop scherp onder controle, want de drug moest voor het grote publiek betaalbaar zijn. Uit een schatting blijkt dat er alleen al in 312 793 verkooppunten waren die door de staat beheerd werden; de verkoop van opium en hennep zorgde voor 15% van de rijksinkomsten.

Hoewel de middelen deel uitmaakten van de Romeinse cultuur, blijkt uit de bronnen verrassend weinig misbruik van drugs. De Romeinen hadden weliswaar diverse woorden voor alcoholmisbruik, maar geen woord voor drugsverslaving.

In Caesars tijd, rond 50 v.Chr., werd er bijvoorbeeld veel hennep gerookt. En keizer Marcus Aurelius, die eind 2e eeuw n.Chr. regeerde, begon de dag op advies van zijn dokter met een portie opium ‘ter grootte van een Egyptische boon, opgelost in warme wijn’.

Toch bleken er beperkingen nodig op het drugsgebruik. Alexander Severus, die in de 3e eeuw n.Chr. keizer was, moest het roken van hallucinerende planten in bordelen wel verbieden om de prostituees te beschermen.

1839: Engelsen gebruikten drugs als wapen

Engeland hield van Chinese thee, maar de Chinezen waren niet even geïnteresseerd in Europese producten. Als de Engelsen thee wilden drinken, moesten ze betalen met zilveren Spaanse munten – de internationale valuta van toen. Engeland reageerde daarop door sterke, Indiase opium naar China te smokkelen (en zo geld terug te verdienen) en in 1839 een paar Chinese havensteden aan te vallen. De opiumoorlog was een feit. Door de vele opium waren 2,5 miljoen Chinezen rond 1850 zwaar verslaafd.

Er waren maar weinig protesten tegen de daden van Engeland, ook al zei een beschaamd parlementslid dat hij ‘nooit een oorlog met een minder rechtvaardige reden had gezien’. In 1842 won Engeland de opiumoorlog en kreeg daardoor zeggenschap over Hongkong. Pas in 1895 gaf Londen toe dat het optreden van Engeland ‘moreel onverdedigbaar’ was geweest.

• Vorige Pagina 2 van 16 Volgende