Operatie Barbarossa: De allergrootste veldtocht

Aan de hemel boven de waarnemingspost van luitenant Siegfried Knappe is het ochtendgloren om 3.14 uur al bezig het zachte maanlicht te verdrijven. Het is 22 juni, de langste dag is in aantocht. Ter hoogte van de Duits-Russische demarcatielijn in het hart van wat tot 1939 Polen was, geurt het naar dennennaalden.

Alles lijkt rustig, maar niets is minder waar. Knappe heeft de nacht gebruikt om zijn mannen te inspecteren, die nu bij hun geladen kanonnen klaarstaan. Ze zijn lang niet de enigen die wakker zijn. Langs een 1800 kilometer lange linie van de Oostzee tot Roemenië zijn miljoenen Duitse soldaten paraat. Ze kijken op hun horloge, lopen voor een laatste keer hun wapen na en denken aan hun gezin, terwijl ze de eerste vogels horen.

Eén minuut later komt de spanning tot ontlading. Terwijl de vliegtuigen van de Luftwaffe koers zetten naar doelen achter de linies van het Rode Leger, krijgt de artillerie bevel om het vuur te openen. Langs het hele front zetten duizenden Duitse kanonnen een zwaar bombardement in.

Geelzwarte rook vult de lucht, en de stank van kruit komt de neus van de Duitse officier in. 15 minuten lang bulderen de kanonnen. Dan hoort Knappe het ploppende geluid van een lichtkogel, en even later kleurt het landschap rood. De schutters van Knappe staken hun beschietingen. Nu begint de infanterie aan zijn stormloop op de Russische voorposten. De gevreesde Duitse tanks zullen spoedig volgen – de speerpunt van ‘Operatie Barbarossa’, Hitlers aanval op de Sovjet-Unie.

Met ongeveer 3,7 miljoen Duitse, Finse, Italiaanse, Roemeense, Slowaakse en Hongaarse soldaten is de invasie tot op heden de grootste militaire operatie van de geschiedenis. Al na enkele weken vechten lijkt de Duitse Blitzkrieg uiterst effectief te zijn verlopen. Net als in Polen in 1939 en Frankrijk in 1940 boren de Duitse pantserdivisies zich diep in het vijandelijke achterland, terwijl de vliegtuigen van de Luftwaffe voor hen uit alle hindernissen opruimen. De ene stad na de andere valt door de vernietigende kracht van de aanval.