De nazi's waren niet dol op de kerstman. Volgens hen deelde de Oudnoordse god Odin cadeautjes uit met kerst.

© Wikimedia

Hitler wilde kerst ontdoen van Jezus

De nazi's moesten niets van kerst hebben en probeerden het christelijke feest in het teken van het arische ras te stellen.

8 december 2016 door Emrah Sütcü

Kerst moest een arisch feest worden

Jezus was een jood. En het Duitse Herrenvolk zou niet zijn verjaardag moeten vieren, zo vond Adolf Hitler.

Tussen 1933, toen Hitler in Duitsland aan de macht kwam, en het eind van de oorlog in 1945 probeerde de nazitop verwoed om het geliefde christelijke feest te veranderen in een nazistische viering van het arische ras en de Oud-Germaanse tradities.

Kerst is alleen voor Duitsers

De nazi's hadden vooral moeite met de verzoenende kerstboodschap van vrede op aarde. Die strookte niet met hun plan om heel Europa te onderwerpen.

In een artikel uit 1937 wees Hannes Kremer, een hoge functionaris van het Duitse propagandaministerie, erop dat de Duitsers kerst als 'een feest voor een theoretische vrede voor de gehele mensheid' moesten afwijzen.

In plaats daarvan moest het 'een feest voor realistische vrede in huis en in het land' zijn. Alleen vrede voor Duitsers dus. 

En deze vrede kon alleen bereikt worden door de vijanden van de natie uit te roeien: onder anderen joden, communisten en homoseksuelen.

'Jezus moet weg'

De volgende stap was om de joodse Jezus op een zijspoor te zetten. Het kwam de nazi's goed uit dat de Duitsers lang voor hun kerstening al de winterzonnewende vierden in de donkere dagen van december.

De nazipropaganda zette het kerstfeest dan ook neer als een Oud-Germaans feest om de kortste dag te vieren met geschenken en een dennenboom.

'We gaan er niet mee akkoord dat een Duitse kerstboom iets te maken heeft met een kribbe in Bethlehem. Het is onaanvaardbaar voor ons dat de kerst en de positieve gedachten die erbij horen, het product van een oosterse religie zijn,' schreef de nazipropagandist Friedrich Rehm in 1937.

© Wikimedia

Himmler herschreef kerstliederen

Kerstliederen en psalmen waarin Jezus genoemd werd, werden zo herschreven dat ze het nationaalsocialisme eerden. SS-hoofd Heinrich Himmler hield zich hoogstpersoonlijk hiermee bezig.

Ook de kerstman was de nazi's een doorn in het oog. Hij is gebaseerd op de christelijke heilige Nicolaas van Myra, die in de 4e eeuw in het huidige Turkije leefde.

Hij was niet Germaans en niet arisch, dus de nazi's brachten het verhaal in omloop dat de cadeautjes in werkelijkheid werden rondgebracht door de Oudnoordse god Odin.

Hakenkruis in de kerstboom

Met de kerstboom hadden de nazi's geen probleem, want die heeft zijn oorsprong in oude, heidense tradities. Maar Hitler wilde wel van de ster af die als piek in de top werd gezet.

In plaats van de kerstster – die aan de joodse davidsster en de communistische ster deed denken – moesten de Duitsers een hakenkruis, een Germaans zonnewiel of een Oudnoodse rune als piek gebruiken.

Enkele kerstversieringen uit de nazitijd die bewaard zijn gebleven zijn ballen met opschriften als Sieg Heil en symbolen als hakenkruisen, ijzeren kruisen en adelaars.

Overigens had Hitler zelf weinig op met nazi-kerstversieringen, en hij vaardigde zelfs wetten uit om ze te verbieden.

1944 was de laatste nazikerst

De inspanningen van de nazitop werden beloond, en al bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was kerst vooral een nazifeest geworden.

'Als we een Duitse kerst vieren, rekenen we iedereen van Duitsen bloede tot onze familie, net als iedereen die zijn Duitse identiteit bevestigt,' stond er in 1939 in een nazistisch maandblad te lezen. Volgens het artikel ging kerst niet meer over de christelijke boodschap, maar over die van Hitler.

Het nazikerstfeest was echter geen lang leven beschoren. In 1944 werd het laatste gevierd, want een paar maanden later was Hitler dood en Duitsland verslagen.

Een paar psalmen met de tekst van Himmler werden nog na de oorlog gezongen, maar de meeste Duitsers behandelden Hitlers kerstfeest net als de andere oorlogsherinneringen en stopten het ver weg.

Bekijk ook ...