Tien aparte huisdieren

1. Stierf olifant aan alcoholvergiftiging?

In december 1254 gaf de Engelse koning Hendrik III de sheriff van het graafschap Kent een bijzondere opdracht. Hij moest voor een schip zorgen dat een olifant van Wissant bij Calais aan de Franse Kanaalkust naar Londen kon brengen. Bovendien moest er een speciale stal gebouwd worden voor het dier in de Tower of London.

De olifant was een geschenk van de Franse koning Lodewijk IX. In 1252-1253 was Lodewijk op kruistocht, en de emir van Egypte had hem een olifant geschonken om de strategische samenwerking in de oorlog tegen de moslims in Syrië kracht bij te zetten. Deze olifant kwam waarschijnlijk naar Londen, waar de stal inmiddels gereed was.

Een duur genoegen
Bronnen vermelden de kosten van het onderhoud van de olifant nauwkeurig. In 1256 kostte de olifant de staatskas ruim 24 pond, meer dan wat het kostte om een ridder in dienst van de koning te hebben. Maar ondanks de goude verzorging stierf de olifant op 14 februari 1257.

Slechte omstandigheden
Er wordt beweerd dat de olifant stierf omdat hij te veel rode wijn kreeg. Dat klopt vermoedelijk niet. De waarschijnlijkste doodsoorzaak zijn de slechte omstandigheden waaronder de olifant leefde, met name de strenge Engelse winter.

2. Giraf brak zijn nek

In het Europa van de renaissance had elke zichzelf respecterende vorst een menagerie, een verzameling exotische dieren. De heerser van Florence, Lorenzo de' Medici, overtrof iedereen toen hij in 1486 een giraf in zijn menagerie kreeg. Dit is het eerste gedocumenteerde voorkomen van een giraf in Europa sinds de oudheid.

Giraf was sensatie
Lorenzo's giraf wekte veel opschudding in Florence. "Mensen denken dat ze een toren zien in plaats van een dier," schreef de dichter Antonio Constanzo. De giraf liep rond het paleis en zorgde voor hilariteit als hij door de ramen op de eerste verdieping naar binnen keek.

… maar brak zijn nek
Lorenzo had slechte zenuwen, maar hij kon ontspannen als hij bij zijn dieren was. Daarom was het een tragedie toen de giraf kort na zijn aankomst in Florence klem kwam te zitten met zijn kop in het dak van de speciale stal, zijn nek brak en stierf.

Een grote prestatie
Toen de familie De' Medici lang na de dood van Lorenzo in 1492 de schrijver, architect en schilder Giorgio Vasari vroeg een schilderij van Lorenzo's grootste prestaties te maken, kreeg de giraf een centrale plaats, hoewel diens verblijf in Florence niet lang had geduurd.

3. Koningin zorgt voor caviamode

Men denkt dat de Engelse koningin Elizabeth I een cavia als huisdier had.

Dit kleine knaagdier komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, waar het al rond 5000 v.Chr. door indianenstammen in het Andesgebergte werd gefokt als voedsel. De eerste Europese beschrijving van een cavia komt echter pas uit 1554. Rond die tijd namen Spaanse en Engelse handelaren het exotische dier mee naar Europa.

Elizabeth regeerde van 1558 tot 1603 en was een populaire vorst. Deze populariteit heeft er zeker aan bijgedragen dat het hip werd om cavia's te houden bij de Europese vorstenhuizen.

4. Begon een olifant de reformatie?

In 1513 ontving paus Leo X een ongebruikelijk geschenk. Koning Emanuel I van Portugal stuurde de paus een witte olifant als teken van loyaliteit aan de katholieke kerk.

Lievelingshuisdier van de paus ging dood
In Rome werd olifant Hanno al snel het lievelingshuisdier van de paus. Hij liet een speciale stal bouwen voor Hanno tussen de Sint Pietersbasiliek en het pauselijk paleis, en de olifant liep mee in processies door Rome. Maar slechts drie jaar na aankomst werd Hanno plotseling ziek, en hij stierf korte tijd later op de jonge leeftijd van zeven jaar.

Reformatie en protest tegen verkwisting
Het sterfgeval was niet de enige tegenslag voor Leo X. Maarten Luther spijkerde in 1517 zijn stellingen aan de kerkdeur in Wittenberg, waarmee de reformatie begon. Dit was ook een protest tegen de verkwisting en extravagantie van de katholieke kerk, waar Hanno een symbool van was.