Morfine: Modieus middeltje

Amerikaanse ambtenaren onderzoeken morfine in flesjes met een totale waarde van 300.000 dollar.
Corbis/Polfoto
Amerikaanse ambtenaren onderzoeken morfine in flesjes met een totale waarde van 300.000 dollar.

1804:Populair industrieproduct

Morfine werd al snel een hit. Verslaving was volgens een geneeskundig tijdschrift alleen een probleem voor ‘personen met een zwak karakter’.

‘De grootste uitvinding van de 19e eeuw’ zou morfine zijn. De Duitse farmaceut Friedrich Sertürner vervaardigde de pijnstillende en slaapverwekkende stof in 1804 en noemde deze naar Morpheus, de Griekse god van de slaap en dromen. Zijn tijdgenoten waren vooral verrukt omdat het een industrieel product was dat kon worden gemaakt zonder de variaties in sterkte die bij natuurmiddelen problematisch waren.

Geïnspireerd door de uitvinding van Sertürner ontwikkelden chemici legio nieuwe middelen, zoals codeïne (1832) en atropine (1833), en rond 1850 bevatten de apotheken in Europa en Noord-Amerika duizenden verschillende verdovende middelen.

Vooral morfine was in. Bohemiens uit die tijd spoten publiekelijk morfine, en iedereen wist dat grote mannen als de componist Richard Wagner en IJzeren Kanselier Otto von Bismarck dagelijks morfine gebruikten.

In 1879 stond nog in een Duits geneeskundig tijdschrift: ‘Verslaving aan morfine is een abnormaliteit die, net als de vloek van het alcoholisme, duidt op een zwak karakter. Deze extreme gevallen zijn niet toe te schrijven aan een effect van de chemische stof.’

In de 20e eeuw was de nazichef van de Luftwaffe, Hermann Göring, een dagelijkse gebruiker van morfine. Hij zette zijn drugsgebruik voort tot aan zijn dood in 1945.

Chemie

Morfine wordt gemaakt door de slaapbol (Papaver­ somniferum) te koken.­ Dan worden de organische delen verwijderd en de resterende onderdelen gefilterd en gedroogd tot een bruine massa, de morfinebasis. Na verdere droging is de morfine klaar voor gebruik.

Welkom bij Historia nr. 4

Historia: Lees alles over de Aanval op Pearl harbor, Sherlock Holmes in levenden lijve en de perfecte ridderburcht.

De quizzen van Historia

Quiz en test: Wil je jezelf nog verder uitdagen? Hier vind je alle onze quizzen en tests.

Aanmelden nieuwsbrief

Ontvang gratis de wekelijkse nieuwsbrief van Historia met het laatste nieuws, quizzes en acties.

Poll

Wetenschap in Beeld

Quiz: drie snelle over beschavingen van de oudheid

Quiz en test: Hoeveel weet je over beschavingen van de oudheid? Test je kennis met drie snelle vragen.

Quiz: Amerikaanse presidenten

George Washington

Quiz en test: Test je kennis over eerdere presidenten - en daag een vriend uit.

Doe de dictatortest

Quiz en test: Ontdek met welke dictator je het meest gemeenschappelijk hebt.

Probeer Historia

Abonnement: Ontvang 9 nummers voor slechts € 37,50.

10 macabere massamoorden

De Pequot-oorlog tussen de Engelsen en de Pequot-stam duurde vier jaar en had tot gevolg dat de Pequot-stam bijna werd weggevaagd.

Misdaden: 10 historische massamoorden, die met elkaar gemeen hebben dat onschuldige mensen een bloedige prijs betaalden.

Filmpje: reclame voor de Trabant

Handel en productie: De Trabant 601 werd van 1963 tot 1991 geproduceerd in Oost-Duitsland.

10 maffe machthebbers

Koning Farouk I van Egypte laat zich toejuichen door zijn volk in december 1938.

Koninklijk Huis: Er zijn dan ook veel machthebbers geweest die zich merkwaardig gedroegen.


Copyright © 2009 Bonnier Publications