Brand in het World Trade Center
© Wikipedia

9/11: De terreuraanslagen van 11 september 2001

Op 11 september 2001 wordt de VS getroffen door de bloedigste terreuraanslagen in zijn geschiedenis. Bijna 3000 mensen komen om. 19 terroristen, vier passagiersvliegtuigen en een plan dat zo krankzinnig is dat niemand de aanslagen van 11 september, die later '9/11' genoemd zullen worden, ooit zal vergeten.

7 juni 2016 door Ida Buhl

11 september 2001, 8.00 uur. Het is een heerlijke nazomerdag in september. De forenzen die naar Manhattan op weg zijn zien net als altijd eerst de karakteristieke skyline met de twee torens die overal bovenuit steken, voor ze verder reizen via een van de vele bruggen of tunnels die het kloppende hart van New York met het vasteland verbinden.

Maar op 11 september gaat alles anders. Over een paar uur zal de mooie nazomerdag schuilgaan achter de dikke rookwolken en lagen puin van de aanslag die vernoemd wordt naar de datum, 9/11, en die voorgoed zijn sporen zal achterlaten in het bewustzijn van de Amerikanen.

Tegelijkertijd, hoog in de lucht, reizen drie mannen met American Airlines, vlucht nummer 11, richting Californië. De aanslag van 9/11 begint. De mannen doden twee leden van het cabinepersoneel en lopen naar de cockpit. Een paar minuten later hebben de in totaal vijf terroristen het vliegtuig onder controle.

De kaping wordt om 8.19 uur bekend als stewardess Betty Ong de vliegtuigmaatschappij belt. Intussen staan er nog eens 15 terroristen klaar om aan boord te gaan van drie andere toestellen aan de Amerikaanse oostkust. Ook deze vliegtuigen hebben Californië als bestemming. Het is duidelijk dat ze met hun volle brandstoftanks perfecte brandbommen zijn, maar dat ze zo effectief zijn als tijdens de aanslagen van 9/11, dat hadden de terroristen nooit durven dromen.

9/11, 8.45 uur: vlucht nummer 11 vliegt de noordelijke toren binnen

Om 8.44 uur ontvangt American Airlines nog een oproep van vlucht nummer 11. Deze keer is het stewardess Amy Sweeney die vertelt dat ze gebouwen en water ziet. Haar laatste woorden zijn: 'Mijn God, we vliegen veel te laag.' Dan wordt de verbinding verbroken. De terroristen zijn met het toestel de noordelijke toren van het World Trade Center ingevlogen.

Het toestel heeft een gapend gat achtergelaten tussen de 93e en 97e verdieping en er breekt een enorme brand uit. De 95 passagiers van het vliegtuig zijn direct dood, net als alle mensen die zich op de plek bevonden waar het vliegtuig zich in de toren boorde. Honderden mensen zitten vast in het bovenste deel van de toren, en ze kunnen niet ontkomen aan de gloeiende vlammenzee. De komende uren zien geschokte toeschouwers tussen de 100 en 250 mensen van de toren springen, een zekere dood tegemoet.

Een paar minuten later vertellen de media dat een klein vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, door de noordelijke toren is gevlogen. Nog steeds beseft niemand dat het om een terroristische aanslag gaat, en om een groot, commercieel passagiersvliegtuig.

Tegelijkertijd ontvangt United Airlines een oproep van een bemanningslid van vlucht 175 van deze vliegmaatschappij. Hij vertelt dat het vliegtuig gekaapt is en dat de twee piloten en een ander bemanningslid zijn vermoord. Een passagier, Peter Hanson, belt zijn vader Lee Hanson en vertelt over de kaping.

Om 9.00 uur, acht minuten na het eerste gesprek, belt Peter zijn vader opnieuw op. Hij vertelt dat hij denkt dat de kapers het vliegtuig in een gebouw willen laten vliegen, misschien wel in Chicago. 'Maar maak je geen zorgen, pap. Als het misgaat, gaat het snel,' zegt Peter. Vervolgens roept hij: 'Oh God!' en een vrouw schreeuwt op de achtergrond. Dan wordt de verbinding verbroken.

Op de grond weten de autoriteiten nog steeds niet dat het vlucht nummer 11 is die de noordelijke toren is ingevlogen. De luchtverkeersleiding probeert het toestel tevergeefs te lokaliseren. Pas als ze het gesprek over de tweede kaping krijgen, begrijpen ze dat er iets ernstig mis is en roepen ze het leger in. Maar hoe mis, dat kan dan nog niemand zich voorstellen.

9/11, 9.03 uur: de wereld verandert

In de zuidelijke toren van het World Trade Center heeft de brandweer, die de mensen eerst adviseerde om terug aan het werk te gaan, nu de opdracht gegeven om het gebouw te evacueren. Maar dat bericht komt veel te laat en is misschien niet eens uitgezonden via de luidsprekerinstallatie van de toren op het moment dat vlucht nummer 175 om 9.03 uur tussen de 77e en de 85e verdieping de toren binnenvliegt.

Iedereen die zich in de buurt van de inslag bevond en alle 65 mensen aan boord overlijden direct, en honderden mensen komen, net als in de noordelijke toren, vast te zitten in een brandend inferno waaruit ze niet kunnen ontsnappen. Als het tweede vliegtuig het WTC invliegt, wordt het duidelijk dat er iets merkwaardigs aan de hand is. Ooggetuige Audrey J. Marcus beschreef haar ervaring als volgt aan de New York Times:

'Op dat ogenblik had je een "daarvoor" – toen we het vliegtuig, het tweede vliegtuig zagen – en een "daarna" – en die twee momenten waren twee verschillende werelden. Ik bedoel letterlijk dat ik kan voelen, dat ik me precies die seconde kan herinneren waarop de wereld voor altijd veranderde. Op het ene moment stond er gewoon een gebouw in brand en het volgende moment was niemand van ons meer veilig. Zo voelde het.'

Overal ter wereld konden miljoenen mensen zien hoe het tweede vliegtuig 'live op tv' de zuidelijke toren invloog, terwijl journalisten verslag deden van de situatie in de noordelijke toren. Maar ze begrijpen dan nog niet wat er aan de hand is.

LEES MEER: De bekendste samenzweringstheorieën over 9/11

9/11, 9.05 uur: president Bush leest een kinderboek

De Amerikaanse president George Bush brengt die dag een officieel bezoek aan een school in Florida, ver weg van de dramatische gebeurtenissen. De president krijgt het bericht dat een 'klein vliegtuig' de noordelijke toren is ingevlogen, en op het moment dat het tweede vliegtuig de zuidelijke toren raakt, leest hij een kinderboek voor aan de jongste leerlingen van de school.

De stafmedewerkers van de president informeren hem over het tweede vliegtuig en zeggen dat 'Amerika wordt aangevallen'. Toch leest de president eerst zijn verhaaltje uit. Misschien dringt het ook tot hem niet door wat er precies aan de hand is. Later vertelt hij dat hij de leerlingen niet bang wilde maken.

Intussen heeft vlucht 77 het radiocontact met de controletoren verbroken en is hij van de radar verdwenen. 36 minuten later duikt het vliegtuig weer op – maar nu is het op weg naar Washington DC. Vicepresident Dick Cheney wordt snel geëvacueerd naar een ondergrondse bunker, maar het Witte Huis is niet het doelwit.

In plaats daarvan vliegt het toestel om 9.37 uur in op het Pentagon, waar gelukkig vanwege een renovatie maar weinig mensen aanwezig zijn. 125 personen in het gebouw en alle 64 vliegtuigpassagiers komen om. Er breekt een enorme brand uit.

9/11, 9.28 uur: het laatste toestel wordt gekaapt

Bijna op hetzelfde moment, om 9.28 uur, kapen vier mannen het laatste van de vier vliegtuigen, United Airlines vlucht 93. Het vliegtuig zou eigenlijk tegelijkertijd met de andere vliegtuigen vertrekken, maar had 45 minuten vertraging. Bovendien kapen de terroristen het toestel pas 45 minuten nadat het is opgestegen. De andere vliegtuigen worden kort na vertrek al gekaapt. 

De vertraging wordt fataal voor de plannen van de terroristen. De passagiers hebben inmiddels het nieuws over de andere kapingen via telefoongesprekken met vrienden en familie gehoord, en dan wordt het angstaanjagend duidelijk dat ook hun vliegtuig gebruikt zal gaan worden als terreurwapen. Daarom kunnen de terroristen ze er niet van overtuigen dat ze er levend vanaf zullen komen als ze zich maar gedeisd houden.

Om 9.59 uur zakt de zuidelijke toren in elkaar. Niemand zag aankomen dat het gebouw ineens zou instorten. Honderden reddingswerkers die in de toren bezig zijn om anderen te helpen, sterven samen met de mensen die ze probeerden te redden. Als het gebouw instort, komt er zoveel stof en rook vrij dat de toeschouwers eerst denken dat er nog een aanslag gepleegd is. Maar als het stof gedaald is, is het gebouw verdwenen. De noordelijke toren wordt direct geëvacueerd.

Op vlucht 93 hebben de passagiers afgesproken dat ze gaan proberen om de terroristen te overmeesteren. Het laatste teken van leven van het vliegtuig is een radio-uitzending, waarin te horen is hoe de terroristen proberen om de passagiers buiten de cockpit te houden. En als ze dat niet meer lukt, richten ze de neus van het toestel zo ver mogelijk naar beneden. Ze komen allemaal om als het vliegtuig neerstort in Pennsylvania.

LEES MEER: Osama Bin Laden: Van rijkeluiskind tot superterrorist

9/11, 10.30 uur: de torens zijn weg

Om 10.28 uur stort ook de noordelijke toren in, 1 uur en 42 minuten nadat hij getroffen is door vlucht 175. De wereld kijkt verbijsterd toe. En hoewel er opdracht is gegeven om het gebouw te evacueren, hebben veel reddingswerkers dit blijkbaar niet gehoord.

71 politiemensen en 343 brandweerlieden sterven op 11 september 2001, samen met de mensen die ze probeerden te redden. In totaal komen er 2996 mensen met 90 verschillende nationaliteiten om. In minder dan drie uur is de skyline van Manhattan totaal veranderd. Net als de hele wereld.

De laatste keer dat de VS aangevallen is, was tijdens het Japanse bombardement op de vloot in Pearl Harbor, 60 jaar eerder. Toen was die aanval voor de VS de reden om zich te mengen in de Tweede Wereldoorlog en atoombommen op Hiroshima en Nagasaki te gooien, en ook nu hadden de aanslagen van 11 september enorme consequenties. Slechts negen dagen later begint George W. Bush zijn oorlog tegen terrorisme, een oorlog die onder andere zal leiden tot de invasie van Afghanistan en Irak en die ongeveer een miljoen burgers het leven zal kosten.  

Bekijk ook ...