10.000 jaar bier

Waarschijnlijk bestaat bier al sinds de mens ruim 10.000 jaar geleden landbouw ging bedrijven in Egypte en Mesopotamië.

De geschiedenissen van brood en gist hangen nauw met elkaar samen, omdat bier eerst werd gemaakt van vermalen, gegist brood. Bier was toen een papperig mengsel dat je met een rietje dronk om geen droesem binnen te krijgen.

Naarmate de verbouw van graan zich verspreidde, deed het bier dat ook. De eerste sporen van bier in Scandinavië zijn gevonden in het graf van het meisje van Egtved, dat in 1370 v.Chr. werd begraven in Denemarken. Ze had een kruik bij zich met resten van witbier.

Al snel werd bier de belangrijkste drank van de Noord-Europeanen, die ermee op hun goden dronken. Ook de Vikingen hielden van bier, getuige hun strijdkreet ‘Alu, alu, laukr’ – ‘Bier, bier en knoflook’, een verwijzing naar de bedwelmende eigenschappen van bier, die men verbond met de godenwereld, en de genezende werking van knoflook.

In de middeleeuwen dronken zowel volwassenen als kinderen de hele dag bier, want het water was vaak verontreinigd en smaakte vies. De mensen waren echter niet voortdurend dronken, want destijds was het bier veel minder sterk dan nu en werd er stevige kost bij gegeten. Bier werd dan ook geassocieerd met welzijn en met gezondheid.

In de 19e eeuw werd het brouwprocédé gereguleerd. Nu wordt er jaarlijks voor € 200 miljard aan bier omgezet.

Bier in de oudheid van brood gebrouwen

In Mesopotamië was bier een heilige drank met een eigen godin, Ninkasi. Het werd gemaakt van gegist brood, dat werd vermengd met water en op smaak gebracht met honing en kruiden.

Soemerië in Mesopotamië (het huidige Iran en Irak) wordt als de bakermat van het bier brouwen beschouwd. Bier was niet alleen populair bij het gewone volk, maar werd gezien als een heilige drank die ook de goden dronken. Daarom had het zelfs zijn eigen godin, Ninkasi. Zij brouwde volgens de legende bier voor de tempels in de heilige stad Nippoer, die 5000 jaar v.Chr. werd gesticht. Als de Soemeriërs proostten, zeiden ze vaak ‘Ninkasira’ – op Ninkasi.

Het eerste bierrecept staat in een lofzang op Ninkasi uit 1700 v.Chr. Het luidt: ‘Ninkasi, jij kneedt het deeg met een grote spade en mengt het met zoete aroma’s. Jij spreidt het mengsel uit over grote matten van stro om het te laten afkoelen. Ninkasi, jij laat het zuivere bier uit het vat lopen zoals de Eufraat en de Tigris stromen.’

Ninkasi werd verder nog geprezen omdat zij de bierdrinkers ‘vervulde met innerlijke vreugde en gelukzaligheid’.