Martelen: Tien methoden

"Ik beoordeel wilskracht naar hoeveel weerstand, pijn, foltering ze kan uithouden en in voordeel weet om te zetten."
Friedrich Nietzsche

Op 15 mei 1252 gaf paus Innocentius IV in zijn bul Ad Extirpanda de Inquisitie een bijna onbeperkt recht tot het gebruik van marteling in de strijd tegen ketters. Dit vormde het begin van een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de mensheid, die pas in 1816 voorbij was, toen de katholieke kerk marteling verbood.

Maar de wrede methoden bestonden al veel langer, en ondanks het verbod bleef marteling een gebruikelijk middel bij verhoren - nu slechts discreter en onder andere voorwaarden, maar nog even pijnlijk.

1. Levend gevild

In het oude Assyrië werden mensen gemarteld door ze levend te villen. Het slachtoffer werd ontkleed en aan een paal vastgebonden, waarna de beul langzaam met een scherp mes de huid begon af te pellen.

Meestal begon de beul bij het hoofd en ging geleidelijk naar beneden, tot aan de voeten. Maar door de intense pijn was de dood vaak al opgetreden als het mes de borstkas bereikt had.

Marteling moest vijand afschrikken

Latere bronnen uit het Midden-Oosten beschrijven de methode gedetailleerd. Er wordt meermaals gerapporteerd dat gevangengenomen soldaten deze behandeling ondergingen, om ze te laten praten maar ook om een vijandelijk leger angst in te boezemen.

De Azteken uit Mexico gebruikten de methode als religieus ritueel. Bovendien zijn enkele gevallen uit middeleeuws Europa bekend.

2. Bronzen stier

Een katholieke legende verhaalt van Eustachius van Rome, die rond het jaar 100 de marteldood stierf door levend in een bronzen ketel in de vorm van een stier gekookt te worden. Het verhaal over Eustachius is onzeker, maar de bronnen melden dat de bronzen stier in verschillende varianten bestond.

Gekookt in metalen kist

De Griekse historicus Herodotus beschrijft marteling door hitte al in de 5e eeuw v.Chr. De methode bestond vaak uit het opsluiten van het slachtoffer in een metalen kist, waarna daaronder een vuur werd aangestoken. Dit werd in het oude Griekenland als martelmethode gebruikt, maar omdat een dergelijke hitte al snel tot de dood leidde, is dit een goed voorbeeld van de dunne grens tussen marteling en executie.

Later maakten de Romeinen dit apparaat in de vorm van een bronzen stier. Het slachtoffer ging naar binnen door een deurtje in de zijkant. De deur wed gesloten en als het vuur werd aangestoken kon men het slachtoffer horen schreeuwen door de bek van de stier, terwijl er rook uit de neusgaten kwam.
De bronzen stier was een morbide vermaak geworden.

3. Onthouding van slaap

De middeleeuwse Inquisitie ontlokte bekentenissen door de slachtoffers te onthouden van slaap.

De kettervork

Men gebruikte een spits instrument, de kettervork. Dit was een ijzeren stangetje met twee scherpe vorktanden aan de uiteinden. De ene vork werd op de borst of het sleutelbeen geplaatst en de andere onder de kin. Door een riem aan de nek viel het instrument niet, en moest het slachtoffer zijn hoofd in een ongemakkelijke positie houden.

De tanden zouden zich in het slachtoffer boren als zijn hoofd voorover viel bij het in slaap vallen. Na een paar dagen met dit foltertuig te hebben gestaan, kwamen de meesten wel met een bekentenis.