Voor velen is de heilige graal de ultieme archeologische vondst.

© Shutterstock

5 raadsels waar archeologen van wakker liggen

Ligt Atlantis ergens op de zeebodem? En verstopten de nazi’s een enorme goudschat in een oude trein? Dit is een overzicht van legendarische voorwerpen en plekken die elke archeoloog ooit nog eens hoopt te vinden.

20 oktober 2017 door Pernille Mogensen/Wetenschap in Beeld

1) De heilige graal

Sinds de Franse dichter Chrétien de Troyes in de 12e eeuw een zogeheten romance over de heilige graal schreef, heeft deze bijzondere beker in de hele wereld een mythische status.

De verhalen over de graal lopen uiteen, maar ze hebben allemaal te maken met de kruisiging van Jezus, al wordt de graal in de Bijbel helemaal niet genoemd. 

Volgens de mythe was de graal óf de beker waaruit Jezus dronk tijdens het laatste avondmaal, óf de beker waar zijn bloed in werd opgevangen tijdens de kruisiging. 

Aan de graal worden vaak magische eigenschappen toegedicht, en het voorwerp zou van onschatbare waarde zijn. Daarom is het al eeuwenlang dé gedroomde vondst van alle schatzoekers.  

Helaas is er veel voor te zeggen dat de graal helemaal niet bestaat. 

Wil je als eerste nieuws uit de geschiedeniswereld horen?

Meld je dan hier aan voor onze nieuwsbrief.

2) Het Witte Schip

Het Witte Schip, ook wel de Titanic van de 12e eeuw genoemd, was de trots van de zeeën toen het in 1120 in de wateren tussen Engeland en Frankrijk zonk. 

Het vaartuig had zo’n 300 opvarenden, onder wie een groot aantal edelen en de Engelse prins en troonopvolger William Adelin, de zoon van koning Hendrik I. 

Tijdens de oversteek van het Kanaal liep het schip waarschijnlijk aan de grond of op een rots, en omdat de bemanningsleden allemaal ladderzat waren, brak er blinde paniek uit. 

Slechts een enkeling wist aan land te komen, en al gauw brak er in Engeland een burgeroorlog uit naar aanleiding van het verdrinken van de kroonprins.

Het is een van de spectaculairste schipbreuken uit de geschiedenis, en er doen allerlei samenzweringstheorieën de ronde over de toedracht.

Feit is dat het wrak nooit is gevonden. Maar wellicht liggen er nog resten op de zeebodem? 

Lees hier meer over scheepsrampen 

3) Nazigoud

Sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog proberen historici en schatzoekers de vele waardevolle voorwerpen op te snorren die de nazi’s her en der verstopten in de laatste dagen van het Derde Rijk. 


Regelmatig duiken er wat schatten op, zoals geroofde kunstwerken, en veel schatzoekers zijn nog uit op de jackpot.

De laatste grote zoektocht naar nazischatten vond plaats in 2016. 

Toen beweerden twee Poolse schatzoekers dat ze eindelijk de legendarische trein hadden gevonden die de nazi’s vol zouden hebben geladen met goud, edelstenen en kostbare schilderijen en vervolgens in een tunnel achtergelaten.

Toeristen, archeologen, Poolse ambtenaren en journalisten kwamen van heinde en verre naar het Poolse Wałbrzych om een glimp op te vangen van de trein. 

Maar er was geen trein te bekennen, en op dit moment wordt alom betwijfeld of de goudtrein van de nazi’s überhaupt wel heeft bestaan. 

4) El Dorado

De Spaanse conquistadores die in de 16e eeuw naar Zuid-Amerika kwamen, stonden aan de basis van de legende over El Dorado, een land waar het goud en de edelstenen voor het oprapen lagen.   

Een van de Spanjaarden die de mythe in omloop brachten, was vermoedelijk Sebastián de Benalcázar. Hij reisde begin 16e eeuw rond in het huidige Colombia, waar de bevolking hem over El Dorado vertelde.  

Op dat moment was El Dorado niet alleen een gouden rijk, maar ook de naam van een vroegere, plaatselijke koning, die elk jaar ingesmeerd werd met goudstof en een meer op voer, waar hij zich onderdompelde en offers bracht aan het meer. El Dorado betekent dan ook oorspronkelijk ‘de vergulde’.

Dit verhaal berust op waarheid. De koning was van het Muisca-volk, en het meer was de Laguna de Guatavita in Colombia. Maar in de 16e eeuw was het gebruik allang uitgestorven.   

Toch lag het verhaal ten grondslag aan een eeuwenlange zoektocht naar goud, en gaandeweg ging ‘El Dorado’ verwijzen naar een plaats met onmetelijke rijkdommen.

Sebastián de Benalcázar ging zelf zoeken bij de Laguna de Guatavita, en de ene na de andere avonturier trad in zijn voetsporen. Vaak moesten die hun goudhonger met de dood bekopen, evenals de indianen die de pech hadden in de buurt te wonen.

Het meer werd zelfs een aantal keer leeggepompt, onder andere op verzoek van de Duitse natuurvorser Alexander von Humboldt. Meer dan wat smaragd, een paar bekers en enkele andere voorwerpen werd er echter niet gevonden. El Dorado wordt nu als een utopie beschouwd.

Lees hier meer over El Dorado 

5) Atlantis 

Volgens de Griekse filosoof Plato was Atlantis een rijke en machtige eilandstaat die in een ver verleden in zee was verzonken.

Hoewel de meesten nu de 2500 jaar oude beschrijvingen van Plato als fictie beschouwen, geloofden veel mensen in de 17e eeuw dat er een eiland of stad had bestaan met die naam.  

En sindsdien proberen allerlei lieden Atlantis te lokaliseren.  

Zo probeerde een 18e-eeuwse Zweedse wetenschapper te bewijzen dat Atlantis, de bakermat van de cultuur, identiek was aan Zweden. 

Lees meer over Atlantis en andere mysterieuze rijken

Een van de vele afbeeldingen van de verzonken stad Atlantis. 

© Shutterstock

Bekijk ook ...