9 december: Waar komt de adventskrans vandaan?

De adventskrans, die vooral in Duitsland en Scandinavië erg populair is, komt uit 1839, toen de Duitse theoloog Johann Hinrich Wichern hem bij zijn zendingswerk ging gebruiken.

Er was een verschil met de krans zoals we die nu kennen: die van Wichern had vier grote kaarsen, een voor elke zondag van advent, maar ook een aantal kleinere rode kaarsen. De kleine kaarsen gaven het aantal weekdagen aan van de eerste zondag van advent tot kerstavond.

Wagenwiel als adventskrans

Wichern gebruikte een oud wagenwiel voor zijn eerste adventskrans. Dit duidt erop dat hij het gebruik van oudere tradities heeft overgenomen. De adventskrans wordt ook in oudere bronnen genoemd, samen met de symboliek van het wiel. In de middeleeuwen stond de adventskrans voor een wiel dat het jaar weergaf, en dat rond de donkerste dag van het jaar een hele ronde had gemaakt en nu de zon en het licht terug zou brengen.

Misschien moeten we zelfs helemaal terug naar de heidense tijd, toen er zonnewendefeesten gevierd werden op de donkerste dag van het jaar om het licht terug te krijgen.

En er kwamen dennentakken…

Wichern gaf de adventskrans zijn moderne betekenis, hoewel dat wel even duurde. Pas in 1860 bedekte hij het wiel met dennentakken. De naalden deden denken aan de doornenkroon op het hoofd van Jezus bij de kruisiging.

Rode of witte adventskaarsen?

Wichern gaf ook betekenis aan de kleuren van de kaarsen. Hij koos wit als symbool van onschuld, en rood voor liefde. Maar hier stuitte hij op problemen. In andere kringen vond men namelijk dat de kaarsen roze moesten zijn, de kerkelijke kleur voor advent. Hierdoor ontstond een splitsing in de adventstradities.